Sunday, 05 February, 2023

Vietnam's Got Talent - vietnamgottalent.vn

Soạn bài Quê hương sgk Ngữ văn 8 tập 2


soan bai que huong sgk ngu van lop 8 tap 2
Hướng dẫn Soạn Bài 19 sách giáo khoa Ngữ văn 8 tập hai. Nội dung bài Soạn bài Quê hương sgk Ngữ văn 8 tập 2 gồm có rất đầy đủ bài soạn, tóm tắt, cảm thụ, nghiên cứu và phân tích, thuyết minh, … vừa đủ những bài văn mẫu lớp 8 hay nhất, giúp những em học tốt môn Ngữ văn 8 .

VĂN BẢN

Quê hương

Chim bay dọc biển đem tin cá ( 1 )

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng(2) bơi thuyền đi đánh cá.
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã(3)
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

soan bai que huong sgk ngu van lop 8 tap 2

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe(4) về.
“Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe”,
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

( Tế Hanh ( * ), trong Thi nhân Nước Ta, Sđd )

Chú thích:

( * ) Tế Hanh tên khai sinh là Trần Tế Hanh, sinh năm 1921 tại một làng chài ven biển tỉnh Tỉnh Quảng Ngãi. Ông xuất hiện trong trào lưu Thơ mới chặng cuối ( 1940 – 1945 ) với những bài thơ mang nặng nỗi buồn và tình yêu quê hương thắm thiết. Ông được biết đến nhiều nhất với những bài thơ biểu lộ nỗi nhớ thương tha thiết quê hương miền Nam và niềm khao khát Tổ quốc được thống nhất. Ông được Nhà nước trao tặng Trao Giải Hồ Chí Minh về văn học thẩm mỹ và nghệ thuật ( năm 1996 ). Tác phẩm chính : những tập thơ Hoa niên ( 1945 ), Gửi miền Bắc ( 1955 ), Tiếng sóng ( 1960 ), Hai nửa yêu thương ( 1963 ), Khúc ca mới ( 1966 ), …
Quê hương là nguồn cảm hứng lớn trong suốt đời thơ Tế Hanh mà bài Quê hương là sự khởi đầu. Bài thơ này rút trong tập Nghẹn ngào ( 1939 ), sau được in lại trong tập Hoa niên, xuất bản năm 1945 .
( 1 ) “ Câu thơ của phụ vương tôi ” ( chú thích của Tế Hanh ) .
( 2 ) Trai tráng : trai trẻ, khỏe mạnh .
( 3 ) Tuấn mã : ngựa đẹp, khỏe và phi nhanh .
( 4 ) Ghe ( tiếng địa phương ) : thuyền .
Dưới đây là phần Hướng dẫn Soạn bài Quê hương sgk Ngữ văn 8 tập 2 không thiếu và ngắn gọn nhất. Nội dung cụ thể câu vấn đáp từng câu hỏi những bạn xem dưới đây :

ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

Bố cục:

– 2 câu đầu : Giới thiệu chung về làng quê .– 6 câu tiếp : Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá .
– 8 câu tiếp : Cảnh thuyền cá về bến .
– 4 câu cuối : Nôn nao nỗi nhớ làng, nhớ biển quê hương .

Nội dung chính: Tế Hanh đã vẽ ra một bức tranh tươi sáng, sinh động về một làng quê miền biển, tromg đó nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài. Bài thơ cho thấy tình cảm quê hương trong sáng, tha thiết của nhà thơ.

1. Câu 1 trang 18 sgk Ngữ văn 8 tập 2

Phân tích cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi ( từ câu 3 đến câu 8 ) và cảnh đón thuyền cá về bến ( 8 câu tiếp theo ). Hình ảnh người dân chài và đời sống làng chài được bộc lộ trong hai cảnh này có gì điển hình nổi bật đáng quan tâm ?

Trả lời:

♦ Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi :
– Không gian, thời hạn : Trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng .
– Hình ảnh con thuyền được so với con tuấn mã : “ hăng ”, “ phăng ” bộc lộ sự dũng mãnh, tràn ngập sức sống của đoàn thuyền .
– Hình ảnh cánh buồm được so sánh như mảnh hồn làng : Biểu hiện cho hồn cốt của người dân vùng biển .
♦ Cảnh đón thuyền cá về bến :
– Không khí : Ồn ào, sinh động, náo nhiệt .
– Hình ảnh người dân chài : “ làn da ngăm dám nắng ”, “ thân hình nồng thở vị xa xăm ” .
→ Vẻ đẹp rắn chắc, khỏe mạnh mang phong vị người dân miền biển .
♦ Hình ảnh chiếc thuyền : Con thuyền được nhân hóa. Nó cũng như con người, trở lại nghỉ ngơi sau hành trình dài khó khăn vất vả, chất muối thấm trong từng thớ vỏ như hồn biển hồn quê thấm vào máu thịt mỗi người dân quê .

2. Câu 2 trang 18 sgk Ngữ văn 8 tập 2

Phân tích những câu thơ sau :

– Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

– Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.

Lối nói ẩn dụ và giải pháp so sánh ở những câu này có hiệu suất cao thẩm mỹ và nghệ thuật như thế nào ?

Trả lời:

– Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

+ Cánh buồm “ giương to ” khi gặp gió lớn .
+ Nghệ thuật so sánh ẩn dụ : Cánh buồm – một hình ảnh đơn cử được so sánh với hình ảnh trừu tượng “ mảnh hồn làng ”, cũng như ý thức phóng khoáng, kiên cường của người dân miền biển chính là linh hồn của làng quê .

– Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.

+ Hình ảnh người dân làng chài : “ Làn da ngăm rám nắng ” làn da trẻ khỏe nhuộm nắng gió, mặn mòi của biển. Thân hình “ nồng thở vị xa xăm ”. “ Vị xa xăm ấy ” là vị của biển khơi, vị của gió trời. Hình ảnh người dân chài hiện lên trẻ khỏe, can đảm và mạnh mẽ như một tượng đài của quê hương .
⇒ Lối nói so sánh và giải pháp ẩn dụ khiến hình ảnh con thuyền trở nên có hồn, hình ảnh người dân chài trở nên sinh động, lãng mạn hơn .

3. Câu 3 trang 18 sgk Ngữ văn 8 tập 2

Hãy nhận xét về tình cảm PDF EPUB PRC AZW không tính tiền đọc trên điện thoại cảm ứng – máy tính, ứng dụng đọc file epub, prc reader, azw reader của tác giả so với cảnh vật, đời sống và con người của quê hương ông .

Trả lời:

Nhận xét : Bài thơ cho thấy tình cảm quê hương trong sáng, tha thiết của nhà thơ .

4. Câu 4 trang 18 sgk Ngữ văn 8 tập 2

Bài thơ có những rực rỡ thẩm mỹ và nghệ thuật gì điển hình nổi bật ? Theo em, bài thơ được viết theo phương pháp miêu tả hay biểu cảm, tự sự hay trữ tình ?

Trả lời:

– Đặc sắc thẩm mỹ và nghệ thuật :
+ Giọng thơ mộc mạc, đơn giản và giản dị, ngôn từ giàu giá trị biểu cảm .
+ Hình ảnh so sánh giàu hình ảnh, có giá trị biểu cảm cao, phép nhân hóa .
+ Phép ẩn dụ, hòn đảo trật tự từ trong câu .
+ Hàng loạt động từ mạnh, tính từ, phép liệt kê .
– Theo em, bài thơ được viết theo phương pháp diễn đạt tự sự xen kẽ miêu tả và biểu cảm .

LUYỆN TẬP

1. Câu 1 trang 18 sgk Ngữ văn 8 tập 2

Học thuộc và tập đọc diễn cảm bài thơ .

2. Câu 2 trang 18 sgk Ngữ văn 8 tập 2

Sưu tầm, chép lại một số ít câu thơ, đoạn thơ về tình cảm quê hương mà em thương mến nhất .

Trả lời:

– Lòng quê dợn dợn vời con nước
Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà .
( Tràng giang – Huy Cận )
– Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường
Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ .
( Quê hương – Giang Nam )
– Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi .
( Quê hương – Đỗ Trung Quân )

CÁC BÀI VĂN HAY

1. Phân tích bài thơ Quê hương của Tế Hanh

Dàn ý

Mở bài :
– Nỗi niềm buồn nhớ quê hương là nỗi niềm chung của bất kể người xa quê nào, và một nhà thơ thuộc trào lưu Thơ Mới như Tế Hanh cũng không phải là ngoại lệ .
– Bằng xúc cảm chân thành đơn giản và giản dị với quê hương miền biển của mình, ông đã viết nên “ Quê hương ” đi vào lòng người đọc .
Thân bài :
1. Hình ảnh quê hương trong nỗi nhớ của tác giả .
– “ Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới ” : Cách gọi giản dị và đơn giản mà đầy thương mến, ra mắt về một miền quê ven biển với nghề chính là chài lưới .
– Vị trí của làng chài : cách biển nửa ngày sông .
⇒ Cách ra mắt tự nhiên nhưng đơn cử về một làng chài ven biển .
2. Bức tranh lao động của làng chài .
a ) Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi .
– Thời gian mở màn : Sớm mai hồng → gợi niềm tin, hy vọng .
– Không gian “ trời xanh ”, “ gió nhẹ ” .
⇒ Người dân chài đi đánh cá trong buổi sáng đẹp trời, hứa hẹn một chuyến ra khơi đầy thắng lợi .
– Hình ảnh chiếc thuyền “ hăng như con tuấn mã ” : phép so sánh bộc lộ sự dũng mãnh của con thuyền khi lướt sóng ra khơi, sự hồ hởi, tư thế tráng sĩ của trai làng biển .
– “ Cánh buồn như mảnh hồn làng ” : hồn quê hương đơn cử thân thiện, đó là hình tượng của làng chài quê hương .
– Phép nhân hóa “ rướn thân trắng ” phối hợp với những động từ mạnh : con thuyền từ tư thế bị động thành dữ thế chủ động .
⇒ Nghệ thuật ẩn dụ : cánh buồm chính là linh hồn của làng chài .
⇒ Cảnh tượng lao động hăng say, hứng khởi tràn trề sức sống .
b ) Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về
– Không khí trở lại :
+ Trên biển ồn ào .
+ Dân làng sinh động .
⇒ Thể hiện không khí tưng bừng rộn ràng vì đánh được nhiều cá .
⇒ Lòng biết ơn so với biển cả cho người dân chài nhiều cá tôm .
– Hình ảnh người dân chài :
+ “ Da ngăm rám nắng ”, “ nồng thở vị xa xăm ” : phép tả thực phối hợp với lãng mạn → vẻ đẹp trẻ trung và tràn trề sức khỏe vạm vỡ trong từng làn da thớ thịt của người dân chài .
– Hình ảnh “ con thuyền ” được nhân hóa “ im bến mỏi quay trở lại nằm ” tích hợp với nghệ thuật và thẩm mỹ ẩn dụ quy đổi cảm xúc → Con thuyền trở nên có hồn, có sức sống như con người khung hình cũng nuộm vị nắng gió xa xăm .
⇒ Bức tranh sinh động về một làng chài đầy ắp niềm vui, gợi tả một đời sống bình yên, no ấm .
3. Nỗi nhớ quê hương da diết .
– Nỗi nhớ quê hương thiết tha PDF EPUB PRC AZW không lấy phí đọc trên điện thoại cảm ứng – máy tính, ứng dụng đọc file epub, prc reader, azw reader của tác giả được thể hiện rõ nét :
+ Màu xanh của nước .
+ Màu bạc của cá .
+ Màu vôi của cánh buồm .
+ Hình ảnh con thuyền .
+ Mùi mặn mòi của biển .
⇒ Những hình ảnh, sắc tố bình dị, quen thuộc và đặc trưng .
⇒ Nỗi nhớ quê hương chân thành da diết và sự gắn bó sâu nặng với quê hương .
Kết bài :
– Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật và thẩm mỹ của tác phẩm .
– Bài học về lòng yêu quê hương, quốc gia .

Bài tham khảo 1:

Quê hương là nguồn cảm hứng lớn suốt đời thơ của Tế Hanh. Dưới ngòi bút của ông, nguồn cảm hứng này đã tạo thành một dòng chảy tâm tình với nhiều bài thơ nổi tiếng. Bài thơ “ Quê hương ” được sáng tác năm 1939, in trong tập thơ “ Hoa Niên ”, là tác phẩm mở màn cho mạch cảm hứng viết về đề tài này của ông. Gói ghém trong bài thơ là lời yêu, nỗi nhớ và niềm tự hào tha thiết chân thành của Tế Hanh về sông nước quê hương mình .
Xuyên suốt bài thơ là hình ảnh quê hương hiện lên trong nỗi nhớ của người con xa quê. Nổi bật trong bức tranh quê hương là làng chài ven biển tươi tắn, đẹp tươi, sôi động, cùng với hình ảnh những người ngư dân lao động khỏe mạnh vui tươi trong việc làm của chính mình .
Trước hết, hai câu thơ mở màn là lời ra mắt về quê hương của nhà thơ :

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.

Lời thơ ngắn gọn, tự nhiên như một câu văn xuôi thường thì nhưng đã trình làng một cách khá đầy đủ từ việc làm thường làm đến vị trí của “ làng tôi ”. Đó là một làng nghề chài lưới ven biển xinh xắn với con sông Trà Bồng thơ mộng uốn khúc, bao quanh. Người đọc nhận ra trong lời kể hàm chứa một nỗi xúc động nghẹn ngào và nỗi nhớ nhung da diết của một người con xa xứ. Và từ đó, hình ảnh làng chài quê hương cứ lần lượt hiện lên như một thước phim quay chậm trong tâm lý, sở hữu tâm hồn của nhà thơ .
Nhớ về quê hương, ấn tượng đẹp và in sâu đậm nhất trong lòng Tế Hanh đó là hình ảnh về những con người lao động đang dong thuyền ra khơi đánh bắt cá cá :

Khi trời trong, gió nhẹ sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.

Khung cảnh của biển cả vạn vật thiên nhiên hiện lên thật nhẹ nhàng, thơ mộng. Ánh mặt trời mới nhu lên khỏi mặt biển, ánh nắng hồng dịu nhẹ trải khắp muôn nơi. Và khi ấy, những người ngư dân lại mở màn cuộc hành trình dài lao động của chính mình. Họ khởi đầu nhổ neo, đẩy thuyền tiến ra khơi xa. Nghệ thuật so sánh, tích hợp với những động từ mạnh như “ hăng ”, “ phăng ”, “ vượt ” không chỉ cho thấy sức mạnh trẻ khỏe, đầy tự tin của chiếc thuyền khi ra khơi mà còn biểu lộ khí thế nhiệt huyết, căng tràn sinh lực và cả sự hăng say trong lao động của những con người làm chủ thiên hà, làm chủ biển lớn đại dương bát ngát. Khi ấy, con thuyền hiện lên thật chứa chan sức sống, tâm hồn của làng chài ven sông :

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Cánh buồm được gió trời thổi căng như tiềm ẩn cả hồn thiêng quê hương, chứa đựng trong đó biết bao nhiêu là niềm tin, sự hy vọng của những người ngư dân về một cuộc thủy trình đánh bắt cá cá bình yên và thu được những mẻ lưới bội thu. Động từ “ rướn ” vừa cho thấy sự khôn khéo, uyển chuyển linh động ; lại vừa cho thấy sức mạnh vươn lên, rướn cao lên cùng mây gió của con thuyền khi ra khơi. Vì thế, con thuyền như càng trở nên kì vĩ hơn, lớn lao hơn và hùng tráng hơn trước vụ trụ vạn vật thiên nhiên. Chắc hẳn phải có một tâm hồn lãng mạn, sức liên tưởng dồi dào cùng với tình yêu quê hương thâm thúy thì Tế Hanh mới có được những cảm nhận độc lạ về “ mảnh hồn làng ” trên “ cánh buồm giương to ” đến như vậy .
Đến khổ ba, cảnh đoàn thuyền đánh cá trở lại trong niềm náo nức, phấn khởi, sinh động, đông vui :

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
Nhớ ơn trời biển lặng cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.

Dưới ngòi bút tài hoa của Tế Hanh, bức tranh lao động hiện lên thật chân thực, trẻ khỏe, náo nhiệt, đầy ắp tiếng cười nói của con người. Và người ngư dân hiện lên thật hồn hậu, chất phác khi gửi lời biết ơn chân thành tới người mẹ biển khơi đã che chắn, bảo vệ và cho họ một đời sống ấm no, niềm hạnh phúc. Lời thơ như bộc lộ niềm vui tràn trề, ngây ngất của Tế Hanh như đang cùng với ngư dân quê mình hát lên bài ca lao động. Trong niềm phấn khởi, mê hồn và niềm tự hào về người lao động, nhà thơ đã viết lên hai câu thơ thật đẹp về người ngư dân :

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.

Vẻ đẹp ngoại hình với làn da ngăm đen rám nắng với những bắp thịt cuồn cuộn, rắn rỏi, can đảm và mạnh mẽ đã tạo nên một thần thái phong trần, dẻo dai, kiên cường khi làm chủ biển khơi của họ. Chính cái vị mặn mòi của muối biển, nồng đượm đã thấm sâu trong từng thớ thịt, từng hơi thở của người dân chài làng chài. Cụm từ “ vị xa xăm ” còn gợi lên hơi thở của đại dương bát ngát, của lòng biển sâu, của những chân trời tít tắp, của phong ba kinh hoàng. Cho nên, người ngư dân hiện lên như những chiến binh, những người anh hùng khác thường, kì diệu .

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Nghệ thuật nhân hóa đã thổi hồn cho con thuyền vô tri, vô giác. Những động từ chỉ trạng thái : “ im, mỏi, quay trở lại, nằm, nghe ” khiến cho con thuyền hiện lên như con người, biết nghỉ ngơi, thư giãn giải trí sau một hành trình dài ra khơi khó khăn vất vả. Nghệ thuật ẩn dụ quy đổi cảm xúc qua động từ “ nghe ” đã làm cho con thuyền có tâm hồn, có tâm lý như đang tự cảm nhận “ chất muối ” – mùi vị biển cả quê hương đang dần thấm vào khung hình. Phải chăng sự cảm nhận đó của con thuyền cũng chính là sự cảm nhận con người ngư dân nơi đây, đó là vẻ đẹp tâm hồn mặn mà, nồng hậu, chan chứa tình yêu thương luôn sống sót trong họ. Chắc hẳn Tế Hanh phải là một người con đằm cả hồn mình vào quê hương với tình yêu quê da diết thì mới hoàn toàn có thể có được những cảm nhận thâm thúy đến như vậy .
Khép lại bài thơ là lời bộc bạch chân thành về nỗi nhớ làng da diết, khôn nguôi :

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

Lúc viết bài thơ này, Tế Hanh khi ấy mới 18 tuổi, còn rất trẻ và đang phải xa quê hương – nơi gắn bó với biết bao nhiêu kỉ niệm của tuổi thơ. Có lẽ do đó mà nỗi nhớ quê luôn trở đi trở lại trong tâm hồn nhạy cảm của ông. Điệp khúc “ luôn tưởng niệm ”, “ tôi thấy nhớ ” đã miêu tả tấm lòng tha thiết, thành thực về làng quê với cả hình ảnh, sắc tố và mùi vị của Tế Hanh. Tất cả đều khắc sâu, in đậm mà không khi nào hoàn toàn có thể quên đi được so với người con xa xứ này .
Về mặt thẩm mỹ và nghệ thuật, bài thơ có sự tích hợp hài hòa giữa miêu tả và biểu cảm. Nếu như miêu tả được biểu lộ ở mạng lưới hệ thống hình ảnh, từ ngữ đa dạng và phong phú, gợi hình, với một loạt những nghệ thuật và thẩm mỹ so sánh, nhân hóa, ẩn dụ … đã góp thêm phần tái hiện một bức tranh to lớn về làng chài ven sông : rộn ràng, náo nức, trẻ khỏe, lãng mạn thì phương pháp biểu cảm lại điễn tả thật cảm động nỗi nhớ, tình yêu và niềm tự hào thâm thúy của nhà thơ so với quê hương, xứ xở. Đặt bài thơ vào trong dòng chảy của trào lưu thơ Mới, tất cả chúng ta mới thấy hết được cái độc lạ, cái độc lạ và giá trị của bài thơ. Nếu như những nhà thơ mới cùng thời đang say sưa trong tháp ngà cá thể, bi lụy, trốn tránh thực tại thì Tế Hanh lại hướng hồn thơ của mình đến quê hương, với một tình yêu tha thiết, chân thành. Đó là trái tim thổn thức của một người con xa quê, luôn một lòng thủy chung, như nhất tới quê hương xứ xở .
Tóm lại, với vần thơ bình dị mà quyến rũ, bài thơ “ Quê hương ” của Tế Hanh đã vẽ ra một bức tranh tươi đẹp, sinh động về một làng quê miền biển, trong đó điển hình nổi bật lên hình ảnh trẻ trung và tràn trề sức khỏe, đầy sức sống của người dân chài và hoạt động và sinh hoạt lao động làng chài. Bài thơ cho thấy tình cảm quê hương trong sáng, tha thiết của nhà thơ .

Bài tham khảo 2:

Tế Hanh là người con của xứ sở núi Ấn sông Trà. Đề tài quê hương trở đi trở lại trong thơ ông từ lúc tóc còn xanh cho tới khi đầu bạc ! Ông viết về quê hương bằng xúc cảm đậm đà, chân chất và dành cho mảnh đất chôn nhau cắt rốn của mình một tình yêu thiết tha, sâu nặng .
Bài thơ Quê hương sáng tác năm 1938, khi tác giả mới tròn mười bảy tuổi, đang theo học trung học ở Huế, là nỗi nhớ, là tình yêu nồng nàn so với quê hương. Mở đầu bài thơ, bằng lời kể mộc mạc, tự nhiên, Tế Hanh ra mắt :

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.

Quê hương nhà thời thánh là một cù lao nổi giữa bốn bề sông nước. Dân làng sống bằng nghề chài lưới, cuộc sống gắn chặt với biển cả bát ngát. Làng nghèo giống như bao làng biển khác nhưng khi, đi xa, nhà thơ thương nhớ đến quặn lòng. Nhớ nhất là khung cảnh :

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.

Đoàn thuyền nối đuôi nhau rời bến lúc bình minh. Cảnh sắc vạn vật thiên nhiên tuyệt đẹp. Bầu trời cao lồng lộng đồng điệu với lòng người phơi phới. Hình ảnh những chàng trai xứ biển vạm vỡ và con thuyền băng băng lướt sóng đã in đậm trong tâm tưởng nhà thơ :

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.

Hình ảnh so sánh đẹp tươi và một loạt tính từ, động từ tinh lọc : hăng, phăng, can đảm và mạnh mẽ, vượt … đã diễn đạt đầy ấn tượng khí thế của những con thuyền nối nhau ra khơi, toát lên sức sống trẻ trung và tràn trề sức khỏe và một vẻ đẹp hào hùng .
Trong hai câu tiếp theo, tác giả miêu tả cánh buồm bằng sự so sánh độc lạ, giật mình và lãng mạn :

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Hình ảnh cánh buồm đơn giản và giản dị, quen thuộc hằng ngày bỗng trở nên lớn lao, thiêng liêng và thơ mộng. Nhà thơ cảm thấy đó chính là hình tượng của hồn làng nên dồn hết tình yêu thương vào ngòi bút để vừa vẽ ra cái hình, vừa bộc lộ cái hồn của cánh buồm. So sánh không đơn thuần là làm cho sự vật được miêu tả đơn cử hơn mà đem lại cho nó một vẻ đẹp bay bổng tiềm ẩn ý nghĩa lớn lao. Liệu có hình ảnh nào diễn đạt đúng mực cái hồn của làng chài bằng hình ảnh cánh buồm trắng căng phồng ngọn gió biển khơi ?
Đem so sánh cánh buồm là vật hữu hình với hồn làng một khái niệm vô hình dung thì quả là phát minh sáng tạo thẩm mỹ và nghệ thuật độc lạ của nhà thơ. Con thuyền ra khơi mang theo những nỗi lo toan cùng niềm tin yêu, hy vọng của bao người. Nhiệt tình và sức sống của con người truyền sang cả vật vô tri khiến cho con thuyền có vẻ như cũng có tâm hồn riêng, sức sống riêng. Nhịp thơ trẻ trung và tràn trề sức khỏe, vui tươi bộc lộ khí thế sôi sục và niềm khao khát niềm hạnh phúc ấm no của người dân làng biển. Sáu câu thơ miêu tả đoàn thuyền ra khơi đánh cá vừa là bức tranh cảnh sắc vạn vật thiên nhiên tươi đẹp, vừa là bức tranh lao động đầy hứng khởi .
Nếu cảnh đoàn thuyền ra khơi được nhà thơ miêu tả bằng bút pháp lãng mạn bay bổng thì cảnh đoàn thuyền đánh cá về bến được tả thực đến từng cụ thể :

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.
Nhờ ơn trời! biển lặng cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.

Dân làng vui mừng đón đoàn thuyền đánh cá quay trở lại trong không khí ồn ào, sinh động. Những chiếc ghe đầy ắp những con cá tươi ngon thân bạc trắng trông thật thích mắt. Dân làng chân thành tạ ơn trời đất đã sóng yên biển lặng để đoàn ngư phủ được bảo đảm an toàn quay trở lại với làng xóm thân yêu .
Khi những người thân trong gia đình ra khơi đánh cá, người ở nhà đợi chờ trong phấp phỏng, lo âu. Nay những con thuyền cập bến bình yên với đầy khoang cá bạc, hỏi còn niềm vui nào lớn lao hơn thế bởi đó chính là đời sống ấm no, niềm hạnh phúc của dân làng .
Biển cả đẹp tươi, giàu sang và hào phóng nhưng cũng thật khó lường bởi lúc thì trời yên biển lặng, lúc thì bão tố kinh hoàng. Giữa đại dương bát ngát, làm thế nào tránh được nguy hiểm, nguy hiểm ? Chỉ có những người một đời gắn bó, sống chết với biển mới đồng cảm điều này. Cuộc sống của dân chài ngàn đời nay nhờ vào vào vạn vật thiên nhiên. Họ khó khăn vất vả, cực nhọc trăm bề để kiếm miếng cơm manh áo. Vì vậy, khoảng thời gian ngắn đón người thân trong gia đình sau chuyến đi biển bảo đảm an toàn quay trở lại khi nào cũng tràn ngập niềm vui .
Giữa khung cảnh ấy điển hình nổi bật lên hình ảnh rắn rỏi, cường tráng của những chàng ngư phủ quanh năm vật lộn với sóng gió đại dương. Dấu ấn của biển cả đã in đậm trên thân hình vả trong tâm hồn họ :

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.

Những con thuyền về bến sau chuyến ra khơi được nhà thơ ví như con người nghỉ ngơi sau một ngày lao động khó khăn vất vả : Chiếc thuyền im bến mỏi trở lại nằm, Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ. Bao nguy hiểm giờ đã lùi xa, nhường chỗ cho sự thanh thản, bình yên. Nghệ thuật nhân hóa đã đem đến cho con thuyền vô tri một đời sống và một tâm hồn tinh xảo .
Nhà thơ đã phát hiện ra chất thơ trong đời sống khó khăn vất vả, cực nhọc của dân quê, đó là điều đáng quý. Cũng vì thế mà hình ảnh quê hương trong bài thơ tươi tắn, mang hơi thở nồng ấm của cuộc sống cần lao .
Hình ảnh quê hương xinh xắn với những con người lao động chịu khó đã khắc sâu trong kí ức, hỏi làm thế nào khi xa cách, nhà thơ không thương nhớ đến quặn lòng ? Nếu không có tấm lòng gắn bó chân thành, máu thịt với con người cùng đời sống lao động ở làng chài quê hương thì thi sĩ không hề sáng tác ra những câu thơ xuất thần như vậy .

Mỗi lần nhớ về quê hương, cảnh đẹp của biển cả như hiển hiện rõ ràng trong tâm trí nhà thơ:

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!

Ở bốn câu thơ kết, nhà thơ trực tiếp bộc bạch nỗi nhớ quê hương khôn nguôi của mình. Nhớ Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi ; Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi và nhớ cả cái mùi nồng mặn rất đặc trưng của gió biển cùng tổng thể những gì quen thuộc của quê hương. Phải chăng nỗi nhớ da diết ấy chính là sợi dây kết chặt nhà thơ với quê hương suốt cả cuộc sống !
Bài thơ Quê hương mộc mạc, tự nhiên nhưng rất thâm thúy và thấm thía bởi nó được viết lên từ cảm hứng chân thành. Sức hấp dẫn của nó trước hết là ở những hình ảnh tiêu biểu vượt trội, tinh lọc và ngôn từ tự nhiên, trong sáng. Những giải pháp thẩm mỹ và nghệ thuật so sánh, ví von, nhân hóa phối hợp hài hòa khiến cho bài thơ giống như một bức tranh cảnh sắc tuyệt vời được vẽ nên từ tình yêu tha thiết mà Tế Hanh dành trọn cho quê hương. Có thể coi bài thơ này như một cung đàn dịu ngọt của những tấm lòng gắn bó sâu nặng với quê hương xứ sở bởi đây là mảnh tâm hồn trong trẻo nhất, đằm thắm nhất của Tế Hanh dành cho mảnh đất chôn nhau cắt rốn .

Bài tham khảo 3:

Quê hương là nguồn cảm hứng vô tận của nhiều nhà thơ Nước Ta và đặc biệt quan trọng là Tế Hanh – một tác giả xuất hiện trong trào lưu Thơ mới và sau cách mạng vẫn liên tục sáng tác dồi dào. Ông được biết đến qua những bài thơ về quê hương miền Nam yêu thương với tình cảm chân thành và vô cùng sâu lắng .
Ta hoàn toàn có thể phát hiện trong thơ ông hơi thở nồng nàn của những người con đất biển, hay một dòng sông đầy nắng trong những buổi trưa gắn với tình yêu quê hương thâm thúy của nhà thơ. Bài thơ “ Quê hương ” là kỉ niệm sâu đậm thời niên thiếu, là tác phẩm mở màn cho nguồn cảm hứng về quê hương trong thơ Tế Hanh, bài thơ đã được viết bằng tổng thể tấm lòng yêu dấu vạn vật thiên nhiên thơ mộng và hùng tráng, thương mến những con người lao động siêng năng .
Bài thơ được viết theo thể thơ tám chữ phối hợp cả hai kiểu gieo vần liên tục và vần ôm đã phần nào bộc lộ được nhịp sống quay quồng của một làng chài ven biển :

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.

Quê hương trong tâm lý của những người con Nước Ta là mái đình, là giếng nước gốc đa, là canh rau muống chấm cà dầm tương .
Còn quê hương trong tâm tưởng của Tế Hanh là một làng chài nằm trên cù lao giữa sông và biển, một làng chài sóng nước vây hãm. một khung cảnh làng quê như đang mở ra trước mắt tất cả chúng ta vô cùng sinh động : “ Trời trong – gió nhẹ – sớm mai hồng ”, khoảng trống như trải ra xa, khung trời như cao hơn và ánh sáng tràn ngập .
Bầu trời trong trẻo, gió nhẹ, tỏa nắng rực rỡ nắng hồng của buổi bình minh đang đến là một báo hiệu cho ngày mới mở màn, một ngày mới với bao nhiêu hy vọng, một ngày mới với niềm tin nhiệt huyết, hoan hỉ của biết bao nhiêu con người trên những chiếc thuyền ra khơi :

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

Nếu như ở trên là miêu tả vào cảnh vật thì ở đây là đặc tả vào bức tranh lao động đầy hứng khởi và dạt dào sức sống. Con thuyền được so sánh như con tuấn mã làm cho câu thơ có cảm xúc như can đảm và mạnh mẽ hơn, biểu lộ niềm vui và phấn khởi của những người dân chài. Bên cạnh đó, những động từ “ hăng ”, “ phăng ”, “ vượt ” diễn đạt đầy ấn tượng khí thế băng tới vô cùng dũng mãnh của con thuyền toát lên một sức sống tràn ngập, đầy nhiệt huyết. Vượt lên sóng. Vượt lên gió. Con thuyền căng buồm ra khơi với tư thế vô cùng hiên ngang và hùng tráng :

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Từ hình ảnh của vạn vật thiên nhiên, tác giả đã liên tưởng đến “ hồn người ”, phải là một tâm hồn nhạy cảm trước cảnh vật, một tấm lòng gắn bó với quê hương làng xómTế Hanh mới hoàn toàn có thể viết được như vậy. Cánh buồm trắng vốn là hình ảnh quen thuộc nay trở nên lớn lao và vạn vật thiên nhiên. Cánh buồm trắng thâu gió vượt biển khơi như hồn người đang hướng tới tương lai tốt đẹp. Có lẽ nhà thơ chợt nhận ra rằng linh hồn của quê hương đang nằm trong cánh buồm. Hình ảnh trong thơ trên vừa thơ mộng vừa hoành tráng, nó vừa vẽ nên đúng mực hình thể vừa gợi được linh hồn của sự vật .
Ta hoàn toàn có thể nhận ra rằng phép so sánh ở đây không làm cho việc miêu tả đơn cử hơn mà đã gợi ra một vẻ đẹp bay bổng mang ý nghĩa lớn lao. Đó chính là sự tinh xảo của nhà thơ. Cũng hoàn toàn có thể hiểu thêm qua câu thơ này là bao nhiêu trìu mến thiêng liêng, bao nhiêu kỳ vọng mưu sinh của người dân chài đã được gửi gắm vào cánh buồm đầy gió. Dấu chấm lửng ở cuối đoạn thơ tạo cho ta ấn tượng của một khoảng trống mở ra đến vô cùng, vô tận, giữa sóng nước bát ngát, hình ảnh con người trên chiếc tàu nhỏ bé không nhû nhoi đơn độc mà ngược lại bộc lộ sự dữ thế chủ động, làm chủ vạn vật thiên nhiên của chính mình .
Cả đoạn thơ là khung cảnh quê hương và dân chài bơi thuyền ra đánh cá, bộc lộ được một nhịp sống quay quồng của những con người năng động, là sự phấn khởi, là niềm hy vọng, sáng sủa trong ánh mắt từng ngư dân mong đợi một ngày mai thao tác với bao tác dụng tốt đẹp :

Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
Nhờ ơn trời, biển lặng, cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.

Những tính từ “ ồn ào ”, “ sinh động ” toát lên không khí đông vui, quay quồng đầy sôi động của cánh buồm đón ghe cá trở lại. Người đọc như thực sự được sống trong không khí ấy, được nghe lời cảm tạ chân thành đất trời đã sóng yên, biển lặng để người dân chài trở lại bảo đảm an toàn và cá đầy ghe, được nhìn thấy “ những con cá tươi ngon thân bạc trắng ”. Tế Hanh không miêu tả việc làm đánh bắt cá cá như thế nào nhưng ta hoàn toàn có thể tưởng tượng được đó là những giờ phút lao động không stress để đạt được thành quả như mong đợi .
Sau chuyến ra khơi là hình ảnh con thuyền và con người trở lại trong ngơi nghỉ :

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về năm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Có thể nói rằng đây chính là những câu thơ hay nhất, tinh xảo nhất của bài thơ. Với lối tả thực, hình ảnh “ làn da ngắm rám nắng ” hiện lên để lại dấu ấn vô cùng thâm thúy thì ngay câu thơ sau lại tả bằng một cảm nhận rất lãng mạn “ Cả thân hình nồng thở vị xa xăm ” – Thân hình vạm vỡ của người dân chài thấm đẫm hơi thở của biển cả nồng mặn vị muối của đại dương bát ngát. Cái độc lạ của câu thơ là gợi cả linh hồn và tầm vóc của con người biển cả. Hai câu thơ miêu tả về con thuyền nằm im trên bến đỗ cũng là một phát minh sáng tạo nghệ thuật và thẩm mỹ độc lạ .
Nhà thơ không chỉ thấy con thuyền nằm im trên bến mà còn thấy cả sự căng thẳng mệt mỏi của nó. Cũng như dân chài, con thuyền có vị mặn của nước biển, con thuyền như đang lắng nghe chất muối của đại dương đang thấm trong từng thớ vỏ của nó. Thuyền trở nên có hồn hơn, nó không còn là một vật vô tri vô giác nữa mà đã trở thành người bạn của ngư dân. Không phải người con làng chài thì không hề viết hay như vậy, tinh như vậy, và cũng chỉ viết được những câu thơ như vậy khi tâm hồn Tế Hanh hoà vào cảnh vật cả hồn mình để lắng nghe. Ở đó là âm thanh của gió rít nhẹ trong ngày mới, là tiếng sóng vỗ triều lên, là tiếng ồn ào của chợ cá và là những âm thanh và lắng đọng trong từng thớ gỗ con thuyền .
Có lẽ, chất mặn mòi kia cũng đã thấm sâu vào da thịt nhà thơ, vào tâm hồn nhà thơ để trở thành nỗi niềm ám ảnh gợi bâng khuâng kì diệu. Nét tinh xảo, tài hoa của Tế Hanh là ông “ nghe thấy cả những điều không hình sắc, không âm thanh như “ mảnh hồn làng ” trên “ cánh buồm giương ” … Thơ Tế Hanh là quốc tế thật thân mật, thường ta chỉ thấy một cách lờ mờ, cái quốc tế tình cảm ta đã bí mật trao cảnh vật : sự mỏi mệt, say sưa của con thuyền lúc quay trở lại bến … ”
Nói lên tiếng nói từ tận đáy lòng mình là lúc nhà thơ bày tỏ tình cảm của một người con xa quê hướng về quê hương, về quốc gia :

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc thuyền vôi
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá

Nếu không có mấy câu thơ này, có lẽ rằng ta không biết nhà thơ đang xa quê. ta thấy được một khung cảnh vô cùng sôi động trước mắt tất cả chúng ta, vậy mà nó lại được viết ra từ tâm tưởng một cậu học trò. từ đó ta hoàn toàn có thể nhận ra rằng quê hương luôn nằm trong tiềm thức nhà thơ, quê hương luôn hiện hình trong từng tâm lý, từng dòng xúc cảm. Nối nhớ quê hương thiết tha bật ra thành những lời nói vô cùng giản dị và đơn giản : “ Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá ”. Quê hương là mùi biển mặn nồng, quê hương là con nước xanh, là màu cá bạc, là cánh buồm vôi .
Màu của quê hương là những màu tươi đẹp nhất, thân mật nhất. Tế Hanh yêu nhất những mùi vị đặc trưng quê hương đầy sức điệu đàng và ngọt ngào. Chất thơ của Tế Hanh bình dị như con người ông, bình dị như những người dân quê ông, khoẻ khoắn và sâu lắng. Từ đó toát lên bức tranh vạn vật thiên nhiên tươi đẹp, thơ mộng và hùng tráng từ đời sống lao động hàng ngày của dân cư .
Bài thơ đem lại ấn tượng khó phai về một làng chài cách biển nửa ngày sông, lộng lẫy sóng nước, óng ả nắng vàng. Dòng sông, hồn biển ấy đã là nguồn cảm hứng theo mãi Tế Hanh từ thuở “ hoa niên ” đến những ngày tập trung trên đất Bắc. Vẫn còn đó tấm lòng yêu quê hương thâm thúy, nồng ấm của một người con xa quê :

Tôi dang tay ôm nước vào lòng
Sông mở nước ôm tôi vào dạ
Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả
Kẻ sớm hôm chài lưới ven sông
Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng
Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến
Nhưng lòng tôi như mưa nguồn gió biển
Vẫn trở về lưu luyến bến sông

( Nhớ con sông quê hương – 1956 )
Với tâm hồn bình dị, Tế Hanh Open trong trào lưu Thơ mới nhưng lại không có những tư tưởng chán đời, thoát li với thực tại, chìm đắm trong cái tôi riêng tư như nhiều nhà thơ thời ấy. Thơ Tế Hanh là hồn thi sĩ đã hoà quyện cùng với hồn nhân dân, hồn dân tộc bản địa, hoà vào “ cánh buồm giương to như mảnh hồn làng ”. ” Quê hương ” – hai tiếng thân thương, quê hương – niềm tin và nỗi nhơ, ù trong tâm tưởng người con đấùt Tỉnh Quảng Ngãi thân yêu – Tế Hanh – đó là những gì thiêng liêng nhất, tươi đẹp nhất. Bài thơ với âm điệu khoẻ khoắn, hình ảnh sinh động tạo cho người đọc cảm xúc hứng khởi, ngôn từ giàu sức gợi vẽ lên một khung cảnh quê hương “ rất Tế Hanh ” .

Bài tham khảo 4:

Quê hương luôn là một cảm hứng thâm thúy hấp dẫn mê hoặc những nhà thơ Nước Ta. Đồng thời nó cũng là nơi để cho họ bày tỏ những cảm hứng yêu quê hương của mình. Nếu như tất cả chúng ta đã biết đến những vần thơ quê hương của Giang Nam “ Quê hương là con diều biết / Tuổi thơ con thả trên đồng ” thì tất cả chúng ta cũng biết đến bài thơ quê hương của Tế khô cứng. Quê hương Tế Hanh là một vùng biển, qua việc miêu tả trình làng miền quê ấy Tế Hanh biểu lộ lòng yêu thương trân trọng nơi chôn rau cắt rốn của mình .
Khổ thơ thứ nhất nhà thơ mang đến một bức tranh của một làng chài vào buổi sáng sớm :

“Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá”

Làng nhà thơ là một làng chài lưới, chỉ có một câu thơ đầu thôi nhưng nhà thơ đã ra mắt được cho tất cả chúng ta nghề truyền thống cuội nguồn của làng mình. Hẳn là tất cả chúng ta khi đọc những câu thơ ấy lên thấy được những trân trọng của nhà thơ khi nhắc đến làng nghề truyền thống cuội nguồn của mình. Quanh ngôi làng ấy không phải là những thành quách tường rào, hay là những cánh cổng một vài lũy tre làng mà là nước. Không gian to lớn ấy hiện lên với hình ảnh của những làn nước biển trong xanh ấy. Và một ngày mới đến trên quê hương của nhà thơ, đó không chỉ là khoảng chừng thời hạn mở màn của sự sống mà còn là thời hạn để cho người dân chài nơi đây khởi đầu một ngày lênh đênh trên biển, bắt những con cá tươi ngon nhất để lo cho đời sống. Không gian ngập tràn trong màu của khung trời, những tia nắng khi ấy chỉ là những ánh màu hồng nhạt chứ không hề nóng bức khi trưa đến. gió thì nhẹ nhàng thổi mang hơi biển đến với người dân nơi đây. Vậy là những con người lao động nơi đây lại mở màn một ngày đầy hứa hẹn .
Sang khổ thơ thứ hai nhà thơ vẽ lên một bức tranh của đoàn thuyền cùng nhau đi ra khơi :

“Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh buồm trương, to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…”

Biện pháp so sáng chiếc thuyền đi với tốc độ của một con tuấn mã cho thấy cảnh tượng ra khơi hào hùng và nhanh gọn bộc lộ sự hăng say việc làm của người dân nơi đây. Một đoàn thuyền đi đi nhẹ nhưng mà hăng phăng mái chèo rẽ sóng vượt trường giang. Không thể không kể đến cánh buồm kia được tác giả ví von như mảnh hồn làng. Phải chăng cánh buồm ấy tiềm ẩn cả linh hồn của làng quê nhà thơ ?. Cánh buồm ấy no gió rướn thân mình trên đại dương xu thế cho thuyền nhẹ hăng mà đi trên sóng biển. Và ở đây nó không chỉ đơn thuần mang trách nhiệm ấy mà nó còn tiềm ẩn cả một tâm nguyện mong ước kéo được nhiều cá để ngày mai mang đến những niềm vui cho bà con nơi đây .
Và quả thật đến hôm sau cả đoàn thuyền quay trở lại nằm im trên bến đỗ, cả làng như sinh động đón ghe về với những con cá thân bạc trắng :

“Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về
Nhờ ơn trời, biển lặng cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng”

Nhờ trời yên bể lặng cho nên vì thế những người dân noi đây đã kéo được rất nhiều cá. Hình ảnh sinh động ồn ào trên bến đỗ cho thấy được sự vui tươi của con người nơi đây. Cuộc sống lao động là vậy đấy nếu như không có những ghe cá đầy kia thì làm thế nào mà họ hoàn toàn có thể vui được. Trời yên bể lặng không chỉ con người được bình yên mà còn thu được về những con cá thân bạc trắng. Đó là thành quả mà sức lực lao động của người dân đạt được .
Những câu thơ tiếp theo nhà thơ miêu tả vẻ đẹp của con người quê hương ông. Họ không có những vẻ đẹp của một làn da trắng lịch sự của trai tráng hà nội mà họ có vẻ như đẹp chỉ có người làng chài mới có :

“Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”

Họ sống với sóng biển, nước muối biển, gió biển cho nên vì thế cho nên thân hình của họ mang màu của rám nắng. Đó cũng là một vẻ đẹp vì vẻ đẹp ấy biểu lộ đặc trưng của con người nơi đây đồng thời nó còn bộc lộ sự khó khăn vất vả của họ nữa. Những con người ấy phải đương đầu với sóng gió, phải chịu những cái nắng biển làm hơi nước nóng lên trên biển, họ phải nếm vị sương sớm khi ra biển. Vì thế vì vậy cả thân hình của họ đều nông thở vị xa xăm. Những chiếc thuyền sau những ngày khó khăn vất vả lênh đênh trên biển cũng về đến bên yên ả nằm. Chiếc thuyền ở đây được nhân hóa như con người bởi nếu không có nó thì dân chài đâu có phương tiện đi lại để ra biển. Vì thế nó cũng được nghỉ ngơi. Và chất muối kia thấm dần trong những thớ vỏ của nó. Nói như vậy để thấy được cái sự gắn bó của con thuyền với biển và người nơi đây .
Đoạn thơ cuối nhà thơ không miêu tả cảnh làng chài đi đánh cá cũng không miêu tả những con người nơi đây nữa mà nhà thơ bày tỏ lòng yêu thương trân trọng quê hương của mình :

“Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!”

Nhà thơ đã lớn lên trên quê hương ấy và ông đã đi xa nơi đó rồi chính do đó mà lòng nhà thơ luôn tưởng niệm đến. Đúng vậy “ Khi ta ở chỉ là nơi đất ở / Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn ”. Một người con khi đi xa vì sự nghiệp không thể nào nguôi nỗi nhớ quê hương. Nhớ màu nước xanh, nhớ thân cá bạc, nhớ chiếc buồm vôi, nhớ cả cảnh những chiếc thuyền rẽ sóng ra khơi và nhà thơ cảm nhận được cái mùi nồng mặn xa xăm của quê biển .
Như vậy nhà thơ đã thể hiện nỗi nhớ quê hương của mình qua tác phẩm. Mỗi câu thơ cất lên là một sự thương nhớ vô bờ về mảnh đất sinh ra ta đó. Nhà thơ nhớ cảnh đoàn thuyền, nhớ cảnh đi về và nhớ cả những con người thân hình xa xăm với tình nghĩa mặn mà như muối biển vậy .

Bài tham khảo 5:

Đỗ Trung Quân đã từng viết :

Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay

Tiếng quê hương ngọt ngào, rất đỗi thiêng liêng với mỗi tất cả chúng ta. Đó là nơi ta được sinh ra, nuôi ta khôn lớn, trưởng thành. Đối với Tế Hanh cũng vậy, vừa trưởng thành đã rời xa quê hương, trong ông là nỗi nhớ cồn cào, da diết so với nơi chôn rau cắt rốn. Đây là nguồn cảm hứng giúp ông sáng tác bài thơ Quê hương .
Bài thơ mở màn bằng cách xưng danh, thật tự nhiên, chân thành và mộc mạc : Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới / Nước vây hãm cách biển nửa ngày sông. Sau lời thơ mở màn đó, Tế Hanh hồi tưởng về quá khứ, một quá khứ thật xinh xắn, trong lành, mát dịu. Không gian mở ra vô cùng khoáng đạt, thoáng đãng với trời trong, nắng mai hồng, khoảng trống được phủ một lớp màu vừa huyền ảo vừa ấm cúng. Và trong khoảng trống đó những người dân lao động cần mẫm triển khai công cuộc chinh phục biển cả của mình .

Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

Những chàng trai khỏe mạnh, đầy hào hứng, lòng yêu lao động lên đường. Hòa trong không khí chung ấy, còn thuyền có vẻ như mừng quýnh hẳn lên, chúng lao nhanh như những con tuấn mã, lướt trên sóng biển, vượt qua trường giang. Có thể thấy đây là chuyến ra khơi đầy thuận tiện, hào hứng khi có sự hòa điệu hài hòa giữa cả con người và vạn vật thiên nhiên. Trên nên kể và tả rất thực ấy là một hình ảnh thơ xinh xắn, đầy tính hình tượng :

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió.

Cánh buồm vốn là một vật thể hữu hình, nhưng dưới con mắt của Tế Hanh đã được trừu tượng hóa, biến thành mảnh hồn làng, hình tượng cho người dân chài lưới. Cánh buồm ra khơi với khí thế hào hùng, can đảm và mạnh mẽ, chính là nhịp sống, nhịp thở của quê hương. Bởi vậy cái rướn thân trắng kia cũng chính là hình tượng cho sức sống can đảm và mạnh mẽ, dồi dào của người dân nơi đây. Từ đó cánh buồm mang ý nghĩa hình tượng thâm thúy, đẹp tươi .
Cảnh đoàn thuyền ra khơi hào hứng, khí thế thì khi ra về ngập đầy vui mắt, niềm hạnh phúc. Những tiếng ồn ào không phải báo hiệu một chuyến đi thất bại, mà đó là chuyến đi thu về những mẻ cá lớn, mọi người sinh động đón những chiếc ghe trở lại, trong lòng đầy hân hoan và cất tiếng cảm tạ trời đất : “ Nhờ ơn trởi biển lặng cá đầy ghe / Những con cá tươi ngon thân bạc trăng ”. Tác giả không đi miêu tả một khuôn mặt, một chân dung đơn cử mà là của chung tổng thể mọi người. Không khí rộn ràng, vui tươi vừa có sự nhẹ nhõm, thỏa mãn nhu cầu, nhờ trời biển phù hộ đã đem đến cho họ đời sống ấm nó niềm hạnh phúc .
Trong khung cảnh rất là thanh thản đó, chân dung những đứa con của biển một lần nữa Open :

Dân chài lưới làn da ngăm dám nắng
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về năm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ

Làn da rám nắng chính là vật chứng rất đầy đủ cho đời sống mưu sinh khó khăn vất vả, ngày ngày đương đầu với sương gió biển cả. Nhưng chính điều ấy đã làm nên sự can đảm và mạnh mẽ, rắn rỏi cho những con người nơi đây. Sống và thao tác cùng biển khơi, chất mặn mỏi của biển, của gió đã thấm đượm, hòa quyền trong cả thân hình, cả hơi thở của những con người nơi đây. Và họ chính là những đứa con của vị thần biển cả. Con thuyền sau những hăng hai như con tuấn mã, phăng mái chèo can đảm và mạnh mẽ vượ lên nay cũng năm im nghỉ ngơi và nghe chất muối thầm dần trong thớ vỏ. Câu thơ cho thấy tình yêu quê hương, sự gắn bó sâu nặng của tác giả với sự vật nơi đây. Bởi chỉ có người thực sự gắn bó mới cảm biết được cái mỏi mệt, chất mỏi đang thấm dần trên khung hình những chiếc thuyền .
Bài thơ kết thúc trong nỗi nhơ da diết khắc khoải với những sự vật hiện tượng kỳ lạ rất là quen thuộc, thân thiện : cá bạc, buồm vôi, …. Đặc biệt là mùi vị riêng của biển cả của quê hương “ mùi nồng mặn ” .
Quê hương là tác phẩm tiêu biểu vượt trội cho hồn thơ êm ả dịu dàng, đằm thắm tha thiết của Tế Hanh. Với ngôn từ trong trẻo, giàu cảm hứng, hình ảnh thơ sinh động ông đã tái hiện lại rất đầy đủ vẻ đẹp của quê hương, của quốc gia Nước Ta. Qua bài thơ đã biểu lộ và chứng minh và khẳng định tình yêu quê hương sâu nặng và da diết của tác giả .

2. Cảm nhận bài thơ Quê hương của Tế Hanh

Bài tham khảo 1:

Nhà thơ Đỗ Trung Quân đã từng hỏi rằng : “ Quê hương là gì hở mẹ ? / Mà cô giáo dạy phải yêu ”. Quê hương hai tiếng thiêng liêng, da diết khắc khoải, tự thân mỗi người đều có những định nghĩa riêng về nó, nhưng hoàn toàn có thể tựu chung lại quê hương chính là những gì thân thiện, quen thuộc nhất so với mỗi tất cả chúng ta. Viết về đề tài quê hương đã có không ít bài thơ hay, xuất sắc và một trong những bài thơ đó chính là bài Quê hương của nhà thơ Tế Hanh .
Quê hương được ông viết vào năm 1939 khi ông còn là học viên của trường Trung học tại Huế. Những ngày tháng xa quê hương, nỗi nhớ mái ấm gia đình khắc khoải đã giúp ông hun đúc nên những vần thơ tràn trề cảm hứng thiết tha, thương nhớ nơi chôn rau cắt rốn .
Làng tôi hai tiếng gọi chao ôi là thân thương, thân mật để mở màn nỗi nhớ da diết về quê hương :

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông

Hai câu thơ thật ngắn gọn mà cũng chứa biết bao tình cảm, ra mắt đôi nét về nơi Tế Hanh được sinh ra, là một làng chài ven biển. Giọng thơ tâm tình, tha thiết, rất đỗi dân dã như một lời kể nể chân thành với những người xung quanh. Làng tôi gợi nhắc biết bao kỉ niệm xinh xắn, kỉ niệm vể vạn vật thiên nhiên, đời sống lao động của con người nơi đây :

Khi trời trong gió nhẹ sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió

Khung cảnh vạn vật thiên nhiên hiện lên thật trong sáng, đẹp tươi, chúng làm ta bất giác nhớ đến những câu văn của Nguyễn Tuân khi được ngắm nhìn cảnh mặt trời mọc trên hòn đảo Đảo Cô Tô : “ chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi …. ”. Trong khung cảnh trong lành và thanh thản ấy, những người dân lao động cường tráng, khỏe mạnh trên những chiếc thuyền nhẹ mình băng ra biển. Chỉ trong vài câu thơ ngắn ngủi nhưng Tế Hanh đã sử dụng hàng loạt những hình ảnh so sánh, nhân hóa : như con tuấn mã, như mảnh hồn làng, rướn thân trắng, … diễn đạt khung cảnh lao động hăng say, đầy khí thế của cả con người và sự vật. Đặc sắc nhất chính là hình ảnh so sánh cánh buồm được ví với mảnh hồn làng. Ở một làng nghề chài lưới, cánh buồm vốn là hình tượng cho làng xóm, cho quê hương. Với hình ảnh này, còn ngầm ẩn lòng tự hào và sức mạnh của dân làng chài với tham vọng về một đời sống đủ đầy, no ấm, niềm hạnh phúc. Đồng thời nó cũng là hình tượng cho khát vọng chinh phục biển cả của con người .
Sau một ngày lao động hăng say, khó khăn vất vả, con người quay trở lại trong niềm vui, niềm hạnh phúc của những chiếc ghe đầy cá :

Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng

Câu thơ đầu mang đậm âm hưởng dân gian : “ Ơn trời mưa nắng phải thì Nơi thì bừa cạn, nơi thì cày sâu / Nhờ trời hạ kế sang đông / Làm nghề cày cấy, vun trông tốt tơi ”. Câu thơ cho thấy lời cảm tạ chân thành, thâm thúy đến đất trời đã cho một thời tiết thuận tiện, để thu về những mẻ cá đầy khoang. Những con cá tươi ngon, tiếng ồn ào trên bến đỗ đã cho thấy không khí lao động khẩn trương, niềm vui, niềm hạnh phúc về một đời sống đủ đầy .
Đằng sau thành quả lao động ấy là sự lao động siêng năng, siêng năng của những người dân chài lưới. Chân dung họ hiện lên thật đẹp tươi, tựa như những đứa con của biển cả :

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm

Chỉ với hai chữ nồng thở nhưng cũng đủ để khái quát nhịp sống lao động hăng say, khẩn trương của những người con biển cả. Hai câu thơ sau thật đẹp và lãng mạn, những chiếc thuyền được nhân hóa thành một sinh thể sống, mỏi mệt về nằm nghỉ ngơi sau một ngày hăng say lao động : “ Chiếc thuyền im bến mỏi quay trở lại nằm / Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ ”. Những câu thơ sau cuối của bài là nỗi nhớ khôn nguôi của tác giả về những thứ quen thuộc, thân thiện : màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi, … cả một đời sâu nặng gắn bó trong kí ức tuổi thơ ông. Tiếng thơ trở nên ngân vang, da diết, giàn trải hơn, đầy nhờ thương .
Bài thơ Quê hương đã sinh ra hàng chục năm nhưng mỗi lần đọc lại ta vẫn không ngừng thổn thức, và tìm thấy nỗi nhớ thương quê nhà của chính bản thân trong từng câu chữ ấy. Với ngôn từ thơ đơn giản và giản dị, giọng điệu hồn hậu tha thiết phối hợp với những hình ảnh so sánh, nhân hóa rực rỡ, Tế Hanh đã tạo nên một thi phẩm xuất sắc về quê hương và tình yêu quốc gia .

Bài tham khảo 2:

Ngược dòng thời hạn, Quê hương ( 1939 ) của Tế Hanh thực sự là mảnh hồn trong trẻo mà nhà thơ có được trước Cách mạng tháng Tám .
Giữa lúc phần đông những thi sĩ của trào lưu thơ mới đang than phiền, sướt mướt trong dàn đồng ca sầu với tình yêu vô vọng, mối sầu đơn độc thì Quê hương của Tế Hanh cất lên như một tiếng thơ khỏe mạnh, khác lạ :

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới
Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã Phăng mái chèo, can đảm và mạnh mẽ vượt trường giang Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Rướn thân trắng bát ngát thâu góp gió .
Tế Hanh là một nhà thơ lãng mạn, nhiều người cho rằng làm thơ lãng mạn phải nói đến tình yêu đau khổ, phải nhớ nhung đắm đuôi. Bài thơ này được viết khi ông mười tám tuổi, với bao mơ mộng của tuổi học trò. Tác giả xa quê nhớ về làng tôi ở nhưng cảm hứng thơ lại phân chấn, không hề gây cảm xúc xa xôi, buồn man mác .
Thơ hoài niệm thường thấm đẫm nỗi buồn, bởi đó là kỷ niệm chập chờn hiện lên trong ký ức, trong nỗi nhớ thương. Ta nhớ tới vần thơ xao xác buồn đến nao lòng của Lưu Trọng Lư :

Mỗi lần nắng mới hát bên song
Xao xác gà trưa gáy nào nùng
Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng
Chập chờn sống lại những ngày không.

( Nắng mới )
Thế nhưng với Tế Hanh, cũng là thơ hoài niệm nhưng hình ảnh thơ khoẻ khoắn, đơn cử, rõ ràng như hiện thực trước mắt, sôi động đến vô cùng. Thời khắc nhà thơ nhớ về làng quê mình ấy là :
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Câu thơ mở ra khoảng trống bát ngát, trong sáng, sắc tố rạng rỡ của miền biển khơi. Lời thơ như có nhạc, có hoa, có tiếng sóng, tiếng gió, thật tươi nhạc, vui tươi không chút buồn ảo não .
Nhớ về làng chài, nhà thơ nhớ cảnh đoàn thuyền ra khơi nhớ cái khỏe mạnh, phóng khoáng của dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá. Con thuyền không phải buộc mãi tấm lòng nhớ nơi vườn cũ ( Đỗ Phủ ) hay Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi ( Anh Thơ ) mà con thuyền đầy phấn khích, có vẻ như cũng mang sức trẻ, lướt nhanh trên đầu sóng, ngọn gió, hăm hở :

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

Miêu tả cánh buồm của con thuyền ấy, nhà thơ đã tìm đến một hình ảnh so sánh, liên tưởng đẹp :

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân tráng bao la thâu góp gió

Cánh buồm – cái đơn cử hữu hình được so sánh với hồn làng – cái trừu tượng vô hình dung. Hồn làng tức linh hồn, là nét riêng sâu thẳm, rất thiêng của quê hương, của làng chài mà nhà thơ cảm nhận qua một cánh buồm giương. Hình ảnh thơ thật khoáng đạt, kỳ vĩ, mang sức vóc tung tỏa của nó. Đây cũng là sự phát hiện tinh xảo, đúng mực của nhà thơ : cánh buồm quen thuộc, gắn bó, không hề thiếu trong đời sống mưu sinh, hình tượng của một làng chài .
Nhà thơ còn nhân hóa cánh buồm no gió ấy mang sức vóc cường tráng, khỏe mạnh của một chàng trai rướn thân trắng bát ngát thâu góp gió. Không hiểu sao đọc câu thơ này của Tế Hanh tôi lại nhớ tới câu thơ thật lãng mạn của Tố Hữu trong niềm vui bất tuyệt :

Ngực lép bốn nghìn năm trưa nay cơn gió mạnh
Thổi phồng lên, tim bỗng hóa mặt trời

Ngôn ngữ miêu tả trong câu thơ của Tế Hanh giàu giá trị tạo hình, đường nét phóng khoáng, khiến con người, con thuyền, cánh buồm cũng nổi hình, nổi khối, cựa quậy, sôi động giống như những sinh thể kỳ vĩ .
Cảnh dân làng ra khơi đánh cá trở lại trong nỗi nhớ của nhà thơ cũng thật vui tươi, gợi không khí thanh thản, no ấm :

Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.
Nhờ ơn trời, biển lặng, cá đầy ghe
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.
Dân chài lưới, làm da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Giống như bàn tay của nhà điêu khắc, ngôn từ tạo hình của Tế Hanh đã tạc nên bức phù điêu hùng vĩ về chân dung con người làng chài rắn chắc, khỏe mạnh như bức tượng đồng nâu với làn da ngăm rám nắng cả thân hình nồng thở vị xa xăm. Họ là kết tinh cho sức mạnh dãi dầu nắng, gió, sóng biển. Họ là đứa con của biển .
Vẫn con thuyền ra khơi, giờ đây trở về sau một ngày chạy đua cùng sóng gió được nhà thơ nhân hóa giống như một con người, một nhà hiền triết với dáng nằm thư giãn giải trí, lặng lẽ, suy tư :

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thở vỏ.

Nghe ( cảm nhận bằng thính giác ) nhưng ở đây lại nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ ; sự quy đổi cảm xúc thật tinh xảo. Không chỉ con người mà ngay đến cả con thuyền cũng thấm đẫm mùi vị biển, thấy vị mặn mòi của muối biển đang râm ran trong khung hình mình hay đó chính là cái dư vị dịu êm mà giản dị và đơn giản của nhịp đời miền quê biển .
Tuổi nhỏ của Tế Hanh chắc như đinh đã trải qua cái mùi nồng mặn của những mẻ cá vàng, trong lời ru bát ngát, êm êm của bốn bề sóng vỗ thì mới viết được những câu thơ như thế này. Không là người con của vạn chài cũng không hề viết được những câu thơ như vậy. Khi biết bí mật hóa hồn mình vào hồn thơ để lắng nghe, lan rộng ra mọi giác quan để phập phồng thu nhận mọi cảm xúc Tế Hanh mới viết được những câu thơ tài hoa đến vậy. Phải chăng chất muối mặn mòi, thấm dần trong từng thớ vỏ chiếc thuyền nay đã thấm sâu vào làn da, thớ thịt, tâm hồn Tế Hanh để thành niềm ám ảnh bâng khuâng, kỳ diệu. Tế Hanh thật tài tình và thật tinh khi sống trong lòng sự vật có năng lực nghe thấu tiếng lòng, cảm xúc của những vật vô tri. Chẳng thế mà trong lời con đường quê nhà thơ cũng đã nhập hồn vào con đường nhỏ chạy long dong để mang nỗi buồn vương chạy khắp làn .

Kết thúc bài thơ có hai chữ nhớ:
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá

nhưng ý thơ không hề gây cảm xúc yếu mềm, bi lụy mà vẫn mạnh khỏe, tươi mới. Nỗi nhớ ấy gắn liền với những gì quen thuộc của làng chài màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi, sắc màu trong sáng, mùi vị nồng ấm đậm đà. Nỗi nhớ cồn lên, mãnh liệt tồi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá .
Đó là mùi vị quê hương, mùi vị thân thiện, ruột thịt của người thân trong gia đình .
Bài thơ hoàn toàn có thể coi là bức tranh quê đẹp, trong sáng, lời thơ mạnh khỏe. Nổi bật trong bức tranh ấy là ba hình ảnh : dân chài lưới, cánh buồm giương, con thuyền. Hình ảnh nào cũng đẹp, sắc nét, phóng khoáng đầy sức sống, đậm đà mùi vị biển. Đó hoàn toàn có thể coi là nét riêng, điệu hồn quê hương mà nhà thơ vương vấn suốt đời .
Cũng chính do đó mà bức tranh quê trong nỗi nhớ của Tế Hanh không có nét dáng buồn như bức tranh quê của những nhà thơ mới với đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi quán tranh đứng im im hoa xoan tím rụng tơi bời ( Anh Thơ ), mà là bức tranh quê với đường nét tươi tắn, khỏe mạnh được họa lên từ tình cảm đậm đà, trong sáng của tuổi hoa niên dành cho quê hương mình .
Nếu không gắn bó, yêu thương quê hương mình bằng tình cảm trong sáng, đằm thắm thì nhà thơ không hề cảm nhận và biểu lộ được một cách tài hoa, sinh động những vẻ đẹp của người quê, cảnh quê trong những câu thơ tươi tắn, nồng nàn như vậy .
Quê hương ( 1939 ) của Tế Hanh thật đúng là mảnh hồn trong trẻo nhất mà ta gặp trong thơ trước Cách mạng tháng Tám .

3. Hình ảnh người dân làng chài qua bài thơ Quê hương của Tế Hanh

Hình ảnh điển hình nổi bật trong bài thơ của Tế Hanh là hình ảnh làng chài với những hoạt động và sinh hoạt vô cùng quen thuộc, những người dân chài mạnh khoẻ, cường tráng và đương nhiên không hề thiếu hình ảnh những người dân chài bơi thuyền ra khơi và cảnh đón thuyền cá về bến – những hoạt động giải trí vốn được coi là hình tượng của làng chài .
Đoàn thuyền ra khơi trong một ngày thật đẹp :
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng .
Thời tiết đẹp không chỉ thiết thực với người dân chài ( thời tiết có đẹp thì mới ra khơi được ) mà còn làm điển hình nổi bật vẻ đẹp của làng chài trong tình yêu và nỗi nhớ của nhà thơ. Sức lực tràn ngập của những người trai làng như truyền vào con thuyền, tạo nên khung cảnh ấn tượng, rất can đảm và mạnh mẽ và hoành tráng :

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang.
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Những con thuyền rẽ sóng băng băng và lời thơ cũng theo đó mà bay bổng trong khoảng trống vô cùng thoáng rộng, khoáng đạt. Mọi hình ảnh đều được nâng lên đến mức hình tượng. Chiếc thuyền thì “ hăng như con tấu mã ”, một từ “ phăng ” thật can đảm và mạnh mẽ, dứt khoát đã đưa con thuyền “ can đảm và mạnh mẽ vượt trường giang ” .
Sau cảnh “ khắp dân làng sinh động đón ghe về ” ( gợi tả không khí hoạt động và sinh hoạt vô cùng quen thuộc của làng chài ), những câu thơ bất ngờ đột ngột chùng xuống :

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.

Từ tả thực, những câu thơ lại dần nghiêng về sắc thái hình tượng lắng sâu. Điều đó góp thêm phần tạo cho bài thơ một cấu trúc hài hoà, cân đối. Bên trên là cảnh rẽ sóng vượt trùng dương thì đến đây là cảnh nghỉ ngơi. Cái tĩnh đi liền ngay sau cái động nhưng không tách biệt trọn vẹn. Có một sợi dây link, một sự gắn bó rất mật thiết phía sau hình ành “ làn da ngăm rám nắng ” và “ thân hình nồng thở vị xa xăm ” của những người trai làng chài, cạnh bên đó còn phải kể đến chi tiết cụ thể rất quyến rũ : chiếc thuyền đã trở lại nghỉ ngơi trên bến nhưng vẫn “ nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ. Từ “ chất muối ” cho đến hơi thở “ vị xa xăm ” đều gợi đến biển cả, đến những hoạt động vượt qua muôn ngàn sóng gió. Đó chính là khát vọng chinh phục đại dương rất mãnh liệt, đã ngấm sâu trong huyết quản của những người dân làng chài, được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác .
Ai sinh ra ở vùng duyên hải hẳn chẳng lạ gì những cánh buồm. Thế nhưng những câu thơ của Tế Hanh vẫn có một cái gì đó là lạ và hấp dẫn :

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…

Cánh buồm vô tri đã được người thi sĩ thổi vào một tâm hồn. Đó chính là cái hồn thiêng liêng ( trong tâm khảm nhà thơ ) của ngôi làng ấy. Nhà thơ đã lấy cái đặc trưng nhất ( những cánh buồm ) để mà gợi ra bao tham vọng khao khát về một cuốc sống no ấm, đủ đầy. Câu thơ sau thậm chí còn còn “ có hồn ” hơn. Thuyền không phải tự ra khơi mà đang “ rướn ” mình ra biển cả. Hình ảnh thơ đẹp và thi vị biết bao .
Hai câu thơ dưới đây lại mang một mùi vị khác – mùi vị nồng mặn của biển khơi :

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.

Hai câu thơ là một bức tranh vẽ phác về hình ảnh dân chài. Đó là những con người có vẻ như được sinh ra từ biển. Cuộc sống biển khơi dãi dầu mưa nắng làm cho làn da “ ngăm rám ” lại, trong cả “ hơi thở ” của thân hình cũng là mùi vị xa xăm của biển. Hai câu thơ không phải chỉ là sự miêu tả đơn thuần mà nó là sự cảm nhận bằng cả một tâm hồn thâm thúy với quê hương .
Trên đây là những hình ảnh sâu đậm, rõ nét nhất được tái hiện từ kí ức. Đến bốn câu thơ cuối, nhà thơ đã giãi bày trực tiếp tình cảm của mình với quê hương :
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng niệm .
Trong nỗi nhớ lại thấp thoáng màu nước xanh, cát bạc, cánh buồm .. và hẳn không hề thiếu con thuyền “ rẽ sóng chạy ra khơi ”. Có thể thấy những hình ảnh ấy cứ trở đi trở lại, day dứt mãi trong tầm trí nhà thơ để rồi ở đầu cuối lại làm bật lên xúc cảm :
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá !
Câu thơ được viết thật đơn giản và giản dị nhưng cũng thật quyến rũ, đủ nôn nao lòng người. Bởi nó có sức nặng ngay từ nỗi nhớ da diết và chân thành PDF EPUB PRC AZW không tính tiền đọc trên điện thoại cảm ứng – máy tính, ứng dụng đọc file epub, prc reader, azw reader của tác giả so với quê hương .
Nét rực rỡ thẩm mỹ và nghệ thuật điển hình nổi bật nhất của bài thơ này là sự phát minh sáng tạo những hình ảnh thơ. Bài thơ cho thấy một sự quan sát tinh xảo, một sự cảm nhận và miêu tả tinh tế. Hình ảnh thơ phong phú và đa dạng, vừa chân thực lại vừa bay bổng và lãng mạn khiến cho cả bài thơ rất có hồn và tràn trề thi vị .
Bài thơ sử dụng phối hợp phương pháp miêu tả và biểu cảm. Nhưng yếu tố miêu tả đa phần nhằm mục đích ship hàng cho biểu cảm, trữ tình. Nhờ sự tích hợp này mà hình ảnh thơ vừa lột tả được chân thực, tinh xảo cảnh vật và con người của đời sống miền biển vừa biểu lộ thâm thúy những rung động của tâm hồn nhà thơ .

4. Tìm hiểu tâm hồn Tế Hanh qua bài thơ Quê hương của ông

Trong dàn hợp xướng thời Thơ mới, có lẽ rằng cây đàn Tế Hanh đã góp vào những vần thơ vừa khoẻ khoắn, trong trẻo, vừa không kém phần nồng đượm, có một âm hưởng đằm thắm riêng. Bài Quê hương trong tập thơ ra đời của Tế Hanh – tập thơ đã được phần thưởng Tự lực văn đoàn, phần nhiều chúng đúc được khá không thiếu những đặc thù ấy. Nó rất trong mà vẫn đượm. Nó cho ta biết được gì về tâm hồn chàng trai mười tám tuổi so với quê hương hồi đó .
Trước hết, ta thuận tiện nhận ra ở Tế Hanh một bản chất thực gắn bó với mặt đất cần lao của cuộc sống khác với những hồn thơ giàu chất thơ mộng của những Lưu Trọng Lư, Huy Cận, hay đầy huyền ảo lộng lẫy của Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên. Cái làng “ vốn làm nghề chài lưới … cách biển nửa ngày sông ” của ông, được nhắc đến với đôi mắt xác lập rõ ràng, không chút tô vẽ. Tuy nhiên, tác giả chỉ quan tâm đến những sắc tươi, nét mạnh trong bức tranh quê hương. Bức tranh ấy được dựng lại trên nền cảnh “ trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng ”, với những cụ thể rắn rỏi, đầy yếu tố tích cực .

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mũ.
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang.

Rắn rỏi, nhưng không quá cục mịch, thô sơ. Tác giả còn có một tâm hồn bay bổng, không thiếu những khái vọng cao xa, được tượng hình trong cánh buồm căng đón gió – một hình ảnh thực hoà với mộng, dây diều sát đất nhưng cánh diều đồng thời vẫn bay liệng vi vút tít ười cao, mang phong thái đặc trưng của Tế Hanh .
Tâm hồn nhạy cầm ấy còn có chiều sâu ân tình, bề dày gắn bó của nó, mang đậm ý vị đằm thắm, sắc thái đôn hậu cũng rất Tế Hanh : từ thân thể người dân chài ngâm nước, ướp nắng biển khơi “ nồng thở vị xa xăm ” cho đến con thuyền mỏi mệt lặng nằm trên bến .
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ .
Câu thơ hàm chứa một ý vị không cùng. Chất tình nghĩa đậm đà trong tâm hồn nhà thơ cứ ngâm mãi vào lòng ta, như chất muối mặn ăn mãi vào vỏ thuyền, như bao kỉ niệm buồn vui, bao cung bậc bổng trầm dọc đường đời đã nhuyễn vào trong ta thành máu thịt …
Kết thúc bài thơ, Tế Hanh lại quay trở lại với cái “ mùi nồng mặn ” rất thực. Nhưng đó là cái thực tinh tuý, đã được nhân lên trong tâm tình, đã đọng lại thành kỉ niệm đã bay cao thành tham vọng. Một lần nữa, ta nhận ra chiếc dây diều thơ ca của Tế Hanh bám chắc vào mặt đất của thực lại như thế nào. Một lần nữa, ta vui mừng được tiếp xúc với một hồn thơ khoẻ lành, trong sáng. Nó không hề làm nặng đầu la với những bóng hình siêu hình, những vô thức u minh, nhưng nó vẫn chắp cánh mộng mơ, bồi đắp khát vọng cho ta có đà “ rướn thân ” lên “ thâu góp gió ” đời, “ phăng mái chèo … vượt trường giang ”

5. Em hãy nhận xét về tình cảm của Tế Hanh trong bài thơ Quê hương

Quê hương luôn là một cảm hứng thâm thúy hấp dẫn mê hoặc những nhà thơ Nước Ta. Đồng thời nó cũng là nơi để cho họ bày tỏ những cảm hứng yêu quê hương của mình. Nếu như tất cả chúng ta đã biết đến những vần thơ quê hương của Giang Nam “ Quê hương là con diều biết / Tuổi thơ con thả trên đồng ” thì tất cả chúng ta cũng biết đến bài thơ quê hương của Tế hanh hao. Quê hương Tế Hanh là một vùng biển, qua việc miêu tả ra mắt miền quê ấy Tế Hanh bộc lộ lòng yêu thương trân trọng nơi chôn rau cắt rốn của mình .
Bài thơ mở màn bằng một lời ra mắt tuy giản dị và đơn giản nhưng chỉ có được ở những người hiểu rõ giá trị của nghề nghiệp làng mình :
Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới .
“ Vốn ” là đã có từ lâu, đã làm nghề chài lưới lừ lâu. Không yêu quê hương, không ngẩng cao đầu tự tôn về quê hương thì không dám nói dứt khoát đến đơn giản và giản dị như vậy về quê hương. Từ câu mở màn ấy, mạch thơ lan rộng ra dần. Làm nghề chài lưới nên làng mới bị “ nước vây hãm ”, mới có cảnh đi đánh cá. Đoàn thuyền đánh cá được tác giả tả lại trong sáu câu thơ liền một mạch với những hình ảnh rất thực nhưng cũng rất lãng mạn

Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la than tuấn mã

Con thuyền được ví như con tuấn mã. Cánh buồm so sánh với mảnh hồn làng, cách so sánh mới lạ và hay. Với làng chài lưới, với những con thuyền ra khơi, tấm buồm có ý nghĩa lớn lao, tượng trưng cho sức đi xa, tượng trưng cho đời sống lao động của dân làng. Nhìn cánh buồm nghĩ đến mảnh hồn làng, liên lưởng đó thật tự nhiên. Hình ảnh tiếp sau cố tính tạo hình rõ ràng : “ Rướn ” là vươn lên cao với toàn bộ sức mạnh của mình. Cánh buồm nhìn từ xa như đang nỗ lực vươn lên, “ rướn thân trắng ” để thu góp gió của biển khơi đưa con thuyền ra xa. Cách nhìn ấy là của một hoạ sĩ tài ba. Nó tạo thêm cho hình ảnh cánh buồm chất hùng tráng và lãng mạn .
Bài thơ tràn trề những chi tiết thực của đời sống làng chài tiếng “ ồn ào trên bến đỗ ”, cảnh người đông đúc “ tâp nập đón ghe về ”, cảnh “ cá đầy ghe ”, với “ thân bạc trắng ”. Nó vẽ lên khung cảnh lao động khẩn trương và yêu đời của những người dân chài. Trên nền chung ấy, điển hình nổi bật hình ảnh khoẻ mạnh toát ra sức sống can đảm và mạnh mẽ của người lao động vùng biển :

Dân chài lưới làn da ngâm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.

Cách tạo dựng hình ảnh bằng cảm hứng bắt nguồn từ thính giác, khứu giác ấy còn đem đến cho bài thơ nhiều hình ảnh mới lạ khác về đời sống làng chài :

Chiếc thuyền im bến mồi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thở vỏ.

Cho nên đi xa, nhớ về quê hương, nhà thơ có nhắc đến màu nước xanh, con cá hạc, chiếc buồm, con thuyền rẽ sóng, nhưng cụ thể sâu đậm nhất lại là :
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá !
Cái mùi nồng mặn ấy theo Tế Hanh suối cả cuộc sống, nhắc nhở ông mãi mãi nhớ về quê hương dù ở đâu, làm gì .

Bài trước:

Bài tiếp theo:

Xem thêm :
Trên đây là phần Hướng dẫn Soạn bài Quê hương sgk Ngữ văn 8 tập 2 rất đầy đủ và ngắn gọn nhất. Chúc những bạn làm bài Ngữ văn tốt !
“ Bài tập nào khó đã có giaibaisgk.com “

0 comments on “Soạn bài Quê hương sgk Ngữ văn 8 tập 2

Trả lời

[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động
[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động

Social