Thursday, 01 December, 2022

Vietnam's Got Talent - vietnamgottalent.vn

Ma sát – Wikipedia tiếng Việt


articlewriting1

Trong vật lý học, ma sát là một loại lực cản xuất hiện giữa các bề mặt vật chất, chống lại xu hướng thay đổi vị trí tương đối giữa hai bề mặt. (Nói đơn giản là các lực cản trở chuyển động của một vật, tạo ra bởi những vật tiếp xúc với nó, được gọi là lực ma sát.)

Lực ma sát làm chuyển hóa động năng của hoạt động tương đối giữa những mặt phẳng thành nguồn năng lượng ở dạng khác. Việc chuyển hóa nguồn năng lượng thường là do va chạm giữa phân tử của hai mặt phẳng gây ra hoạt động nhiệt hoặc thế năng dự trữ trong biến dạng của mặt phẳng hay hoạt động của những electron, được tích góp một phần thành điện năng hay quang năng. Trong hầu hết trường hợp trong thực tiễn, động năng của những mặt phẳng được chuyển hóa đa phần thành nhiệt năng .Về thực chất vật lý, lực ma sát Open giữa những vật thể trong đời sống là lực điện từ, một trong những lực cơ bản của tự nhiên, giữa những phân tử, nguyên tử .

Có thể xấp xỉ lực ma sát tỷ lệ với lực ép hai bề mặt lên nhau, áp lực F0 vuông góc với hai bề mặt, và hệ số ma sát, k, giữa các vật liệu:

F = F 0 k { \ displaystyle F = F_ { 0 } k }{\displaystyle F=F_{0}k}

Có ba loại lực ma sát : ma sát trượt, ma sát nghỉ, ma sát lăn .

Ma sát nghỉ[sửa|sửa mã nguồn]

Ma sát nghỉ (hay còn được gọi là ma sát tĩnh) là lực xuất hiện giữa hai vật tiếp xúc mà vật này có xu hướng chuyển động so với vật còn lại nhưng vị trí tương đối của chúng chưa thay đổi. Ví dụ như, lực ma sát nghỉ ngăn cản một vật định trượt (chuẩn bị trượt nhưng vị trí tương đối vẫn chưa thay đổi nhiều – thay đổi ít) trên bề mặt nghiêng. Hệ số của ma sát nghỉ, thường được ký hiệu là μt, thường lớn hơn so với hệ số của ma sát động. Lực ban đầu làm cho vật chuyển động thường bị cản trở bởi ma sát nghỉ

Một ví dụ quan trọng khác về lực ma sát nghỉ là : lực ma sát nghỉ ngăn cản khiến cho bánh xe khi mới khởi động lăn không được nhanh như khi nó đang chạy. Mặc dù vậy khi bánh xe đang hoạt động, bánh xe vẫn chịu công dụng của lực ma sát động. Cho nên lực ma sát nghỉ lớn hơn lực ma sát động .Lực ma sát nghỉ giúp cho vật không bị tính năng bởi lực khác .Giá trị lớn nhất của lực ma sát nghỉ, khi vật khởi đầu hoạt động, hay ma sát nghỉ cực lớn [ 1 ] [ 2 ], được tính bằng công thức :

F = F0kt

với :

kthệ số ma sát tĩnh.
F0 là lực tác dụng mà vật tác dụng lên mặt phẳng

Ma sát động[sửa|sửa mã nguồn]

Ma sát động xuất hiện khi một vật chuyển động so với vật còn lại và có sự cọ xát giữa chúng. Hệ số của ma sát động thường nhỏ hơn hệ số ma sát nghỉ. Mỗi loại ma sát động lại có một ký hiệu khác nhau:

Các loại ma sát động :

  • Ma sát trượt xuất hiện khi hai vật thể trượt trên nhau. Lực ma sát trượt cản trở làm cho vật đó không trượt nữa. Ví dụ như đẩy một quyển sách trên mặt bàn
  • Ma sát nhớt là sự tương tác giữa một vật thể rắn và một chất lỏng hoặc một chất khí, ví dụ như một vật thể di chuyển qua môi trường lỏng hoặc khí. Lực ma sát của không khí tác dụng lên máy bay hay của nước tác dụng lên người thợ lặn đều là các ví dụ về lực ma sát nhớt. Loại lực ma sát này không chỉ xuất hiện do sự cọ xát – trường hợp này tạo ra lực ma sát có phương trùng với tiếp tuyến của bề mặt tiếp xúc giống như lực ma sát trượt, mà nó còn xuất hiện khi có lực vuông góc với bề mặt tiếp xúc. Lực này góp một phần đáng kể (là một phần quan trọng khi vận tốc của vật thể đủ lớn) tạo nên ma sát nhớt. Chú ý rằng trong một số trường hợp, lực này sẽ nâng vật thể lên cao.
  • Ma sát lăn là lực ngăn cản lại sự lăn của một bánh xe hay các vật có dạng hình tròn trên mặt phẳng bởi sự biến dạng của vật thể và/ hoặc của bề mặt(có thể cũng không nhất thiết là có dạng hình tròn). Lực ma sát lăn nhỏ hơn các lực ma sát động khác[3]. Hệ số ma sát lăn thường có giá trị là 0,001[4]. Ví dụ điển hình nhất của lực ma sát lăn là sự di chuyển của bánh các loại xe cộ trên đường[5]

Ma sát trượt[sửa|sửa mã nguồn]

Lực ma sát là lực cản trở chuyển động của vật này so với vật khác. Lực ma sát xuất hiện giữa bề mặt tiếp xúc của hai vật và phụ thuộc vào bề mặt tiếp xúc, độ lớn của áp lực, không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật.

Biểu thức:

F

m
s
t

=
μ
N

{\displaystyle F_{mst}=\mu N}

{\displaystyle F_{mst}=\mu N}

Trong đó :

F

m
s
t

{\displaystyle F_{mst}}

{\displaystyle F_{mst}}: độ lớn của lực ma sát trượt (N)

μ

{\displaystyle \mu }

\mu : hệ số ma sát trượt

N : Độ lớn áp lực đè nén ( phản lực ) ( N )

Đặc điểm của ma sát trượt[sửa|sửa mã nguồn]

  • Điểm đặt lên vật sát bề mặt tiếp xúc.
  • Phương song song với bề mặt tiếp xúc.
  • Chiều ngược chiều với chiều chuyển động tương đối so với bề mặt tiếp xúc.

Hệ số ma sát[sửa|sửa mã nguồn]

Hệ số ma sát không phải là một đại lượng có đơn vị chức năng, nó bộc lộ tỉ số của lực ma sát nằm giữa hai vật trên lực công dụng đồng thời lên chúng. Hệ số ma sát nhờ vào vào vật liệu làm ra vật ; ví dụ như, nước đá trên thép có thông số ma sát thấp ( hai vật tư hoàn toàn có thể trượt thuận tiện trên mặt phẳng của nhau ), cao su đặc trên mặt đường có thông số ma sát lớn ( hai loại vật tư không hề thuận tiện trượt trên mặt phẳng của nhau ). Các thông số ma sát hoàn toàn có thể nằm trong khoảng chừng từ 0 cho tới một giá trị lớn hơn 1 – trong điều kiện kèm theo tốt, lốp xe trượt trên bê tông hoàn toàn có thể tạo ra thông số ma sát với giá trị là 1,7 .Lực ma sát luôn luôn có khuynh hướng chống lại hoạt động ( so với lực ma sát động ) hoặc xu thế hoạt động ( so với ma sát nghỉ ) giữa hai mặt phẳng tiếp xúc nhau. Ví dụ như, một hòn đá trượt trên băng đã chịu tính năng của lực ma sát động làm chậm nó lại. Một ví dụ về lực ma sát chống lại xu thế hoạt động của vật, bánh xe của một chiếc xe đang tăng cường chịu tính năng của lực ma sát hướng vế phía trước ; nếu không có nó bánh xe sẽ bị trượt ra phía sau. Chú ý rằng trong trường hợp này lực ma sát không chống lại chiều hoạt động của phương tiện đi lại mà nó chống lại khuynh hướng trượt trên đường của lốp xe .Hệ số ma sát là một đại lượng mang tính thực nghiệm ; nó được xác lập ra trong quy trình thì nghiệm chứ không phải từ giám sát. Những mặt phẳng ráp có năng lực tạo nên những giá trị cao hơn cho thông số ma sát. Hầu hết những vật tư khô phối hợp với nhau cho ta thông số ma sát nằm trong khoảng chừng từ 0.3 đến 0.7. Các giá trị ngoài tầm này thường rất hiếm gặp, nhưng Teflon hoàn toàn có thể có thông số ma sát thấp với giá trị là 0,04. Hệ số ma sát có giá trị không riêng gì Open trong trường hợp bay lên nhờ có từ trường. Cao su trên những mặt tiếp xúc khác thường có thông số ma sát nằm trong khoảng chừng 1,0 đến 2.0 .

Một số thông số ma sát[sửa|sửa mã nguồn]

Trong điều kiện kèm theo nhất định, 1 số ít vật tư có thông số ma sát rất thấp. Ví dụ như graphite ( nhiệt phân có trật tự cao ) mà thông số ma sát là dưới 0,01. [ 15 ] Kiểu này được gọi là siêu trơn .

Ứng dụng của ma sát trong đời sống xã hội[sửa|sửa mã nguồn]

Lực ma sát hoàn toàn có thể được ứng dụng để làm biến dạng những mặt phẳng như trong kỹ thuật đánh bóng, mài gương, sơn mài, … Nó được dùng để hãm vận tốc những phương tiện đi lại giao thông vận tải trên Trái Đất, chuyển động năng của phương tiện đi lại thành nhiệt năng và một phần động năng của Trái Đất .Nhiệt năng sinh ra bởi lực ma sát còn được ứng dụng để đánh lửa, trong đá lửa, hoặc những dụng cụ tạo lửa của người tiền sử như theo 1 số ít giả thuyết .

Giảm lực ma sát[sửa|sửa mã nguồn]

Lực ma sát cũng gây nhiều tác động ảnh hưởng nhiều lúc ngược với mong ước. Nó ngăn trở hoạt động, gây thất thoát nguồn năng lượng. Nó mài mòn những mạng lưới hệ thống cơ học cho đến lúc những mạng lưới hệ thống này bị biến dạng vượt qua ngưỡng được cho phép của phong cách thiết kế. Nhiệt năng sinh ra bởi lực ma sát hoàn toàn có thể gây chảy hoặc biến chất vật tư, đổi khác thông số ma sát. Trong những trường hợp như vậy, hoàn toàn có thể vận dụng những chiêu thức làm giảm ma sát liệt kê dưới đây .

Chuyển ma sát trượt thành ma sát lăn[sửa|sửa mã nguồn]

Các ổ bi, chuyển ma sát trượt thành ma sát lăn, giúp giảm đáng kể ma sát trong những mạng lưới hệ thống cơ học .

Giảm ma sát tĩnh[sửa|sửa mã nguồn]

Đối với những đoàn tàu hỏa trước đây, khi khởi động, đầu tàu được đẩy giật lùi, tạo khe hở giữa những toa tàu, trước khi tiến. Động tác này giúp đầu tàu kéo từng toa tàu một, chỉ phải chống lại lực ma sát tĩnh của mỗi toa một lúc .

Thay đổi mặt phẳng[sửa|sửa mã nguồn]

Việc sử dụng các chất bôi trơn, như dầu mỡ hay bột than chì, giữa các bề mặt rắn có tác dụng giảm hệ số ma sát.

Hiện tượng siêu trơn vừa được mày mò so với than chì : một lượng rất nhỏ động năng bị chuyển thành nhiệt năng nhờ vào tương tác giữa những điện tử và / hoặc xê dịch mạng nguyên tử .Bôi trơn âm học dùng âm thanh để tạo ra tương tác giảm ma sát .

  • Tipler, Paul (1998). Physics for Scientists and Engineers. 1 (ấn bản 4). W. H. Freeman. ISBN 1572594926.

0 comments on “Ma sát – Wikipedia tiếng Việt

Trả lời

[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động
[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động

Social