Friday, 25 November, 2022

Vietnam's Got Talent - vietnamgottalent.vn

Đi tìm người viết câu hát “giận mà thương” – Báo Công an Nhân dân điện tử


articlewriting1

Bây giờ nhắc đến tên nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong, chắc nhiều người không biết, đặc biệt là lớp trẻ được sinh ra sau ngày đất nước thống nhất. Nhưng nếu nhắc đến hai bài hát “Giận mà thương” và “Trông cây lại nhớ đến Người” thì chắc nhiều người biết, nhiều người thuộc và chắc chắn nhiều người thích.

Hai bài hát này đã được không ít những nghệ sỹ tên tuổi bộc lộ trên những sân khấu lớn trong và ngoài nước nhân những dịp “ lễ trọng ”, nhưng oái oăm thay, bài “ Giận mà thương ” chỉ được người ta trình làng là : Dân ca, Ví, Giặm hoặc dân ca xứ Nghệ, còn bài “ Trông cây lại nhớ đến người ” thì chỉ trình làng là nhạc và lời của nhạc sỹ Đỗ Nhuận .
Chuyện cứ mãi thành “ quên ” như vậy, càng lâu những thế hệ trẻ sẽ chỉ biết đến bài “ Trông cây lại nhớ đến Người ” là của nhạc sỹ Đỗ Nhuận mà không biết đến một thực sự ; bài hát này là của tác giả Nguyễn Trung Phong viết lời theo làn điệu dân ca xứ Nghệ, sau đó, trong một lần Đoàn dân ca Nghệ Tĩnh đi màn biểu diễn, nhạc sĩ Đỗ Nhuận nghe được bài hát ấy, với sự nhạy cảm của một nhạc sỹ kĩ năng, ông đã cải biên thành bài hát “ Trông cây lại nhớ đến Người ” dựa trên nền nhạc dân ca như ta biết ngày này .
Đã đến lúc tất cả chúng ta phải trả lại sự công minh cho nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong ; mỗi khi trình làng bài hát “ Trông cây lại nhớ đến Người ” thì nên ra mắt là : “ Sáng tác : Nguyễn Trung Phong, cải biên : nhạc sỹ Đỗ Nhuận ” .

0de6600a 0bcd 4fe0 baf5 592fcc8ed802
Bác Hồ với các diễn viên Đoàn Văn công Nghệ An sau khi biểu diễn vở “Cô gái sông Lam” tại Phủ Chủ tịch (tối 27 tháng 5 năm 1962).

Còn so với bài hát “ Giận mà thương ” thì số phận của nó ngày càng bị đẩy xa hơn so với “ người cha đẻ ” của nó. Thế hệ sau, kể cả những người hoạt động giải trí trong nghành nghề dịch vụ âm nhạc cứ mặc nhiên rằng bài hát “ Giận mà thương ” là dân ca, từ dân gian mà ra, làn điệu là dân gian và lời bài hát cũng của dân gian nốt .
Chính vì hiểu theo thể dân ca không có tác giả soạn lời nên đương nhiên không hề biết đến thực trạng sáng tác của bài hát. Chính vì không biết đến thực trạng sinh ra của bài hát nên đã có không ít những bài bình tán “ trật lấc ” về ý nghĩa cũng như những gửi gắm mà tác giả mượn lời người vợ yêu chồng để gửi đến người nghe qua câu hát giận thương :

“Anh cứ nhủ rằng em không thương
 Em đo lường thì rất cặn kẽ
Chính thương anh nên em bàn với mẹ
Phải ngăn anh không đi chuyến ngược Lường”

… ..
Từ trước đến nay, không ít người hiểu bốn câu hát trên theo chiều là vì người vợ quá yêu chồng, không muốn chồng đi làm ăn xa, mà xa ở đây là “ ngược Lường ”, ở đó vừa rừng núi xa xôi, vừa có nhiều cô … gái đẹp. Không khuyên nhủ được chồng ở nhà, cô vợ đã phải nhờ đến sự can thiệp của mẹ … Nghĩ như thế là trọn vẹn sai về bài hát nếu như tất cả chúng ta biết được thực trạng sinh ra của nó :
Những năm quốc gia còn cuộc chiến tranh, để dốc toàn lực cho tiền tuyến “ Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người ”, hậu phương lớn miền Bắc đã triển khai quy mô kinh tế tài chính tập thể, thao tác theo giờ giấc kẻng còi, việc kinh doanh giao thương mua bán đã có những shop của nhà nước .

Ủng hộ chủ trương đó, năm 1967, nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong đã xây dựng vở kịch dân ca “Khi ban đội đi vắng”. Ông đã đưa tác phẩm này về quê bàn bạc và hợp tác với người chú ruột của mình là đạo diễn Nguyễn Trung Đính cùng người em là nhà biên kịch, nguyên chủ nhiệm HTX Diễn Bình là ông Nguyễn Trung Giáp. Ba người thống nhất dàn dựng và lần đầu tiên lên sân khấu do đội văn nghệ xã Diễn Bình biểu diễn, sau đó vở kịch này được chuyển vào cho Đoàn Dân ca Nghệ An dàn dựng ở sân khấu chuyên nghiệp.

Với vở “ Khi ban đội đi vắng “, sau khi đội văn nghệ Diễn Bình trình diễn, được phần đông người theo dõi hưởng ứng, nhưng cứ mỗi lần xem màn biểu diễn xong, Nguyễn Trung Phong lại cứ thấy nó thiêu thiếu một điều gì đó. Chính vì cái thiếu đó mà nó vo nhỏ đi chiều kích của vở diễn .
Cái thiếu ở đây là làm thế nào phải tìm được một làn điệu dân ca, hay một bài dân ca cổ xứ Nghệ nào đó để lột tả được tâm trạng của một người vợ quá yêu chồng, muốn chồng đi đúng đường, không vi phạm pháp lý .
Sau nhiều đêm tâm lý, đi tìm hỏi những nghệ nhân trong vùng vẫn không có một bài hát nào tương thích cho vở kịch, Nguyễn Trung Phong đã làm một điều mà từ trước đến nay ông chưa khi nào làm, đó là tự sáng tác lấy một bài hát theo làn điệu dân ca xứ Nghệ cho vở kịch. Và bài hát “ Giận mà thương ” đã sinh ra như vậy. Đến đây thì tất cả chúng ta đã hiểu tại sao lại khuyên anh không ngược Lường. Lường ở đây là địa điểm chợ Lường ở huyện Đô Lương thuộc Nghệ An .
Trước đây, khi nhà nước chưa thực thi chủ trương kinh tế tài chính tập trung chuyên sâu, bao cấp thì người dân ở những huyện miền biển như Diễn Châu, Quỳnh Lưu, Nghi Lộc … của Nghệ An thường đưa những sản vật từ biển như cá, mắm, muối … ngược lên chợ Lường để bán, sau đó mua những sản vật rừng như măng khô, mộc nhĩ từ chợ Lường đem về xuôi bán .
Nay thực thi theo chủ trương mới, nhà nước cấm người dân “ đi buôn ”, ai đi buôn là vi phạm pháp lý nên người vợ đã ngăn chồng không đi buôn trên chợ Lường nữa. Một mình người vợ khuyên, anh chồng không nghe, nên người vợ phải “ cầu cứu ” đến cả mẹ để khuyên chồng. Tuy rất giận chồng vì cứ muốn vi phạm pháp lý, nhưng một mặt cũng rất thương chồng chỉ vì lo cho đời sống mái ấm gia đình mà đi vào đường sai. “ Giận mà thương ” là như vậy đó .
Ngoài hai bài hát khá nổi tiếng và có số phận đặc biệt quan trọng trên, nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong còn sáng tác và dàn dựng nhiều vở kịch dân ca. Vở chèo “ Nhắc lại ” ông viết năm mới 23 tuổi đã đoạt giải Nhất Hội diễn tỉnh Nghệ An năm 1952. Năm 1955, ông viết vở kịch ” Ở lại “. Sau cải cách ruộng đất năm 1956, ông viết vở dân ca ” Tấc đất tấc vàng “. Rồi năm 1957 ông viết vở chèo ” Trương Viên ” .

45cbea6a 3bbb 441d b534 a4bbd2eb88ee
Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong (1929-1990).

Năm 1958, viết vở dân ca ” Vẹn cả đôi đường “. Năm 1961, sẵn sàng chuẩn bị kỷ niệm 30 năm trào lưu Xô viết Nghệ Tĩnh ( 1930 – 1931 ), ông đã cho sinh ra vở chèo 5 màn ” Cô gái sông Lam ” sau khi đoàn chèo Nghệ An màn biểu diễn thành công xuất sắc ở tỉnh ; năm 1962 được chọn tham gia Hội diễn Sân khấu toàn nước và đã giành được Huy chương Vàng toàn đoàn và 4 huy chương Vàng cá thể .
Tối 27 tháng 5 năm 1962, Đoàn Văn công Nghệ An được mời vào Phủ quản trị công diễn và vinh dự cho đoàn là dù đang bận trăm công nghìn việc nhưng Bác Hồ đã đến chiêm ngưỡng và thưởng thức vở diễn. Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong đã được Bác Hồ Tặng Kèm huy hiệu của Người. Năm 1973, vở chèo “ Cô gái sông Lam ” được chuyển thể thành dân ca xứ Nghệ. Tên tuổi của NSND Hồng Lựu gắn liền với vai cô Nghệ trong vở kịch cho đến mãi thời nay .

Sau thành công của vở diễn “Cô gái sông Lam”, nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong còn cho ra đời hàng loạt vở kịch, ca kịch, chèo… đáng chú ý như kịch dân ca “Chị thư ký đội sản xuất” (1967); “Giữa vụ cày” (1983); chèo “Chị Thảo” (1968); “Hạt lúa quê ta” (1970); “Một cuộc đời” (1976); cải lương “Ngọn lửa không bao giờ tắt” (1981) …

Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong sinh năm 1929 tại làng Trung Phường, xã Diễn Minh, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Ông nguyên là Phó Giám đốc Ty Văn hóa Nghệ Tĩnh, là người không qua một trường học đào tạo và giảng dạy về trình độ nhạc và kịch, nhưng đã viết những vở kịch sân khấu nổi tiếng một thời. Ông cũng là một trong những người đi tiên phong trong việc đưa dân ca Ví, Giặm xứ Nghệ lên sân khấu, vì như tất cả chúng ta biết, trước kia dân ca Ví, Giặm thường chỉ hát theo P., và được diễn xướng trong khoảng trống hẹp mang tích chất tự phát là chính .
Với bề dày thành tích trong hoạt động giải trí văn hóa truyền thống văn nghệ và những góp phần đáng kể cho dân ca xứ Nghệ nói riêng và dân ca nói chung, nhưng cho đến nay, nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong vẫn chưa được vinh danh xứng danh với những góp phần của ông. Trong khi đó, bạn hữu ông không ít người đã được nhận Trao Giải Nhà nước, Trao Giải Hồ Chí Minh. Ông mất năm 1990. Trước khi mất, ông dặn con trai : “ Con chụp lại tấm ảnh chụp Bác Hồ với những diễn viên Đoàn Văn công Nghệ An sau khi đoàn vào màn biểu diễn vở “ Cô gái sông Lam ” tại Phủ quản trị Giao hàng Người và được Người khen thưởng, cùng tấm ảnh của cha để lên bàn thờ cúng ” .
Người viết câu hát “Giận mà thương” đã ra đi gần 30 năm nay, nhưng câu hát ấy thì mãi như là biểu tượng của những người con gái xứ Nghệ. “Giận thì giận mà thương lại càng thương”. 
Người viết câu hát “ Giận mà thương ” đã ra đi gần 30 năm nay, nhưng câu hát ấy thì mãi như thể hình tượng của những người con gái xứ Nghệ. “ Giận thì giận mà thương lại càng thương ” .

0 comments on “Đi tìm người viết câu hát “giận mà thương” – Báo Công an Nhân dân điện tử

Trả lời

[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động
[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động

Social