Thursday, 12 May, 2022

Vietnam's Got Talent - vietnamgottalent.vn

Đất có phản ứng kiềm khi trong dung dịch đất có nồng độ


articlewriting1
Bài 21 : Ôn tập chương 1 – Câu 5 trang 64 SGK Công nghệ 10. Thế nào phản ứng dung dịch đất ? Đất có những loại độ chua nào ?

Thế nào phản ứng dung dịch đất? Đất có những loại độ chua nào?

Trả lời:

Phản ứng của dung dịch đất chỉ tính chua, kiềm hay trung tính của đất. Phản ứng dung dịch đất do nồng độ ion H + và ion OH – quyết định hành động .
Nếu [ H + ] > [ OH – ] đất có phản ứng chua
[ H + ] = [ OH – ] đất có phản ứng trung tính [ H + ] < [ OH – ] đất có phản ứng kiềm Để xác lập đô chua, người ta dùng chỉ số pH ( H2O ) : pH = - log [ H + ] Nếu pH < 7 đất có phản ứng chua pH = 7 đất có phản ứng trung tính pH > 7 đất có phản ứng kiềm
Trong đất có những loại ion H + và Al3 +. Căn cứ vào trạng thái những ion đó mà phân biệt :
Đất có độ chua hoạt tính là độ chua do ion H + trong dung dịch đất gây nên .
Đất có độ chua tiềm tàng là độ chua do ion H + và ion Al3 + bám trên mặt phẳng keo đất gây nên .
Thế nào là phản ứng của dung dịch đất ? Nêu một số ít ví dụ có ý nghĩa trong thực tiễn của phản ứng dung dịch đất.

Đề bài

Thế nào là phản ứng của dung dịch đất? Nêu một số ví dụ có ý nghĩa thực tế của phản ứng dung dịch đất.

Lời giải chi tiết

– Phản ứng của dung dịch đất chỉ tính chua, kiềm hoặc trung tính của đất, người ta dùng chỉ số pH để nhìn nhận độ chua của đất, pH là thông số logarit nồng độ ion H +. pH = – log ( H + )
– Ví dụ : Dựa vào đặc thù của đất ta có những giải pháp tái tạo đất, chọn cây cối cho tương thích nhất với đất như bón vôi, phân hữu cơ, phân hoá học hài hòa và hợp lý làm giảm độ chua. Bón phân chua sinh lý ( NH4 ) 2SO4, K2SO4, thạch cao làm giảm kiềm

Loigiaihay.com

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản không thiếu của tài liệu tại đây ( 2.08 MB, 129 trang )– Do những mẫu sản phẩm của quy trình phong hoá đá và quy trình phân giải những chất hữu
cơ .
Thành phần và nồng độ dung dịch đất nhờ vào vào thời tiết, khí hậu, hàm lượng nước
trong đất, sự hoạt động giải trí của sinh vật, phản ứng của đất, thành phần đá mẹ, nước ngầm và chính sách
canh tác .
3. Độ chua của đất ( pH đất )
Phản ứng của dung dịch đất là chỉ tính axit, tính kiềm hay tính trung hòa của đất. Nó phụ
thuộc vào tỷ suất giữa nồng độ H + và OH – trong dung dịch đất .
Độ chua của đất là do nồng độ ion H + trong dung dịch đất và được bộc lộ qua trị số pH của
đất .
pH = – log [ H + ]
[ H + ] là nồng độ tính bằng gram của ion H + trong 1 lít dung dịch. Nước nguyên chất có nồng
độ ion H + trong 1 lít nước là : 0,0000001 = 10 – 7 nên pH của nước nguyên chất là pH = – log 10 – 7 =
log 1/10 – 7 = 7 .
Trong đất nếu pH = 7, đó là đất trung tính ; khi pH > 7 đất có tính kiềm ; pH < 7 đất có tính acid. Vì do giá trị pH dựa trên thang logarithm nên pH = 4 sẽ chua hơn 10 lần so với pH = 5 ( hay nồng độ ion H + lớn hơn 10 lần. Hình 5. Khoảng pH thích hợp với cây cối. Đa số những loại đất có ý nghĩa quan trong đến sản xuất nông nghiệp có giá trị pH trong khoảng chừng từ 5 – 9. Đất ở những vùng có lượng mưa cao và pha rừng mạnh nói chung đều chua do những cation như Ca2 +, Mg2 + … đã bị rửa trôi và có sự tập trung chuyên sâu ion H + trong những keo sét. pH của đất không phải là một giá trị cố định và thắt chặt, nó hoàn toàn có thể biến hóa theo thời hạn. 3.1 Các loại độ chua của đất Phản ứng chua của đất được bộc lộ bằng những loại độ chua. Những ion H + trong đất hoàn toàn có thể sống sót trong dung dịch hoặc bị hấp thu trên mặt phẳng hạt keo. Trường hợp thứ nhất sinh ra “ độ chua hoạt tính ” có tác động ảnh hưởng trực tiếp tới cây và vi sinh vật. Trường hợp thứ hai gây nên “ độ chua tiềm tàng ” của đất vì H + ( và Al3 + ) chỉ làm tăng độ chua dung dịch và ảnh hưởng tác động đến sinh vật khi bị đẩy vào dung dịch đất bởi những cation khác. Hai loại độ chua này hợp thành tổng số độ chua của đất. 3.1.1 Ðộ chua hoạt tính Ðộ chua hoạt tính do những ion H + có trong dung dịch đất tạo nên, nồng độ ion H + càng cao thì đất càng chua. Ðể xác lập độ chua này ta chiết rút những ion H + bằng nước cất rồi xác lập nồng độ ion H + bằng pH meter. Ðộ chua hoạt tính được biểu lộ bằng pHH2O. Thông thường pHH2O của đất biến thiên từ 3-9 và được nhìn nhận như sau : pHH2O Mức nhìn nhận < 4,5 Ðất rất chua 4,5 - 5,5 Ðất chua 54 5,6 - 6,5 6,6 - 7,5 7,6 - 8,0 8,1 - 8,5 > 8,5
Ðất chua ít
Ðất trung tính
Ðất kiềm ít
Ðất kiềm vừa
Ðất kiềm nhiều
Bảng 6 : Ðộ chua hoạt tính của một số ít loại đất Việt nam
Loại đất ( tầng 0-15 cm )
pHH2O
Ðất phèn ( An Hải – Hải Phòng Đất Cảng )
4,2
Ðất nâu đỏ trên đá vôi ( Ðồng Giao, Tỉnh Ninh Bình )
4,6
Ðất nâu đỏ trên đá bazan ( Phủ Quỳ, Nghệ An )
4,5
Ðất đỏ vàng trên phiến thạch mica ( Phú Hộ, Phú Thọ ) 4,5
Ðất nâu vàng trên phù sa cổ ( Vĩnh Phúc )
5,0
Ðất phù sa trong đê sông Tỉnh Thái Bình ( Thành Phố Hải Dương )
4,8
Ðất phù sa ngoài đê sông Hồng ( Phúc Xá, TP.HN )
7,7
Ðất xám bạc mầu ( Bắc Giang )
5,0
Ðất mặn ( Rạng Ðông, Tỉnh Nam Định )
8,0
Ðộ chua hoạt tính được sử dụng trong việc sắp xếp cơ cấu tổ chức cây cối tương thích trên vùng đất
canh tác hoặc xác lập sự thiết yếu phải bón vôi tái tạo độ chua của đất cho tương thích với đặc tính
sinh học của loại cây định trồng. Ða số cây xanh ưa thiên nhiên và môi trường trung tính nhưng riêng biệt có những
cây cần đất chua như chè, cafe, dứa, khoai tây …
Bảng 7 : Khoảng pH đất tối thích cho một số ít cây xanh
Cây trồng
pH
Cây trồng
pH
Lúa
6,2 – 7,3
Cà chua
5,0 – 8,0
Ngô
6,0 – 7,0
Dưa chuột
6,4 – 7,4
Khoai tây
4,5 – 6,3
Bông
6,5 – 8,0
Ðậu tương
6,5 – 7,5
Chè
4,0 – 5,5
Hành
6,4 – 7,5
Cà phê
5,0 – 6,0
Bắp cải
6,7 – 7,4
Dứa
5,0 – 6,0
Số liệu trong bảng 7 chỉ khoảng chừng pH tối thích, trong thực tiễn khoanh vùng phạm vi pH được cho phép cây sống
được rộng hơn thế nhiều. Ví dụ cây lúa hoàn toàn có thể sống ở đất có pH giao động từ 4,0 đến 9,0, sống
thông thường với pH từ 5-8 nhưng tốt nhất là trong khoảng chừng 6,2 – 7,3 .
Dựa vào độ chua hoạt tính và cơ cấu tổ chức cây cối ta hoàn toàn có thể xác lập xem đã cần tái tạo độ chua
cho đất hay chưa. Ðối với đa phần cây xanh nông nghiệp ngắn ngày nếu pH H2O < 4,5 > 5,5 thì chưa thiết yếu phải bón vôi .
Khi đất chua nhiều ( pHH2O < 4,0 ) hoàn toàn có thể nghi trong đất chứa axit vô cơ ( ví dụ như H 2SO4 trong đất phèn ). Nếu đất kiềm nhiều ( pH H2O > 8,5 ) thì trong đất thường chứa nhiều Na 2CO3 hay
NaHCO3 .
Ðộ chua hoạt tính chịu ảnh hưởng tác động của những yếu tố sau :
+ Mức độ phân ly thành ion của chất điện giải. Cùng nồng độ đương lượng nhưng axit vô cơ
phân ly thành ion nhiều hơn axit hữu cơ nên pH H2O của dung dịch thấp hơn. Tương tự như vậy với
những bazơ .
+ Hiện tượng trao đổi ion H + và Al3 + trong keo đất với những ion khác khi bón phân vô cơ như
KCl, ( NH4 ) 2SO4 … cũng làm tăng độ chua hoạt tính .
3.1.2. Ðộ chua tiềm tàng
Như trên đã nói trong đất chua còn có những ion H + và Al3 + được hút bám trên mặt phẳng keo
đất. Khi ảnh hưởng tác động lên đất một dung dịch muối thì H + và Al3 + bị đẩy vào dung dịch đất. Nồng độ
của những ion này trong dung dịch tăng lên gây tác động ảnh hưởng không tốt đến thực vật và vi sinh vật. Ðộ
chua thu được trong trường hợp này gọi là độ chua tiềm tàng .
55
Các ion H + và Al3 + được hút bám trên keo với những lực khác nhau. Tuỳ thuộc vào lực hút
bám của những ion này trên keo mà người ta chia độ chua tiềm tàng thành 2 loại : độ chua trao đổi và
độ chua thuỷ phân .
* Ðộ chua trao đổi : Là một loại độ chua của đất được xác lập khi cho đất tính năng với
một dung dịch muối trung tính, thường dùng muối KCl, NaCl, BaCl2. Như vậy ngoài những ion
H + có sẵn trong dung dịch đất còn có những ion H + và Al3 + được đẩy ra từ keo đất theo phản ứng :
[ K § ] HAl +
3 +
+ 4KC l ⇔ [ KÐ ] 4K + + HCl + AlCl3
Muối Al thuỷ phân tạo ra axit theo phương trình :
AlCl3 + 3H2 O ⇔ Al ( OH ) 3 ↓ + 3HC l
Nếu cho đất tác động ảnh hưởng với dung dịch KCl 1M trong 60 phút, lọc lấy dịch trong dùng dung
dịch NaOH 0.01 N chuẩn độ dịch lọc sẽ xác lập được độ chua trao đổi, đơn vị chức năng là lđl / 100 g đ ( đất
khô ) .
Nếu ta đem dung dịch lọc đo pH ta được pHKCl. Cùng một mẫu đất pHKCl thường có trị số
pH thấp hơn pHH2O từ 0.5 đến 1.0 đơn vị chức năng .
Chú ý : ở những vùng đất trung tính hay kiềm yếu chỉ xác lập được pHKCl chứ không xác
định độ chua trao đổi bằng chuẩn độ vì dung dịch đất sẽ có màu hồng ngay sau khi vừa cho thông tư
màu phenolphtalein vào dịch chiết đất .
Trường hợp đặc biệt quan trọng, một số ít loại đất có pHKCl > pHH2O. Ðiều này thường gặp ở những đất
có lượng keo dương lớn ( 1 số ít như : đất đỏ feralit, đất potzon ). Khi đó hoàn toàn có thể do sự trao đổi
anion Cl – của dung dịch muối trung tính với những ion OH – trên keo đất nên lượng ion OH – bị chuyển
vào dung dịch đất sẽ trung hoà bớt những ion H + làm trị số pH tăng lên .
Thông thường độ chua trao của đất nhỏ hơn 1 lđl / 100 g đất. Khi độ chua này lớn ( trên 2
lđl / 100 g đất ) chứng tỏ những cation kiềm hấp phụ trên keo đất đã bị rửa trôi nhiều, cần phải bón vôi
tái tạo độ chua cho đất trước khi bón phân khoáng vào đất. Nếu không có vôi bón thì nên chia
phân khoáng bón thành nhiều đợt, tránh bón tập trung chuyên sâu .
* Ðộ chua thuỷ phân
Dùng muối trung tính KCl ảnh hưởng tác động với đất nhiều khi vẫn chưa đẩy dược hết những ion H + và
Al3 + ra khỏi keo đất. Các nhà hoá học đất đã đưa ra giải pháp khác : dùng dung dịch chiết là
muối tạo bởi một axit yếu và một bazơ mạnh như CH 3COON a hoặc Ca ( CH3COO ) 2 thì hầu hết những
ion H + và Al3 + sẽ bị đẩy ra khỏi keo vào dung dịch. Ðộ chua được xác lập bằng giải pháp này
lớn hơn độ chua trao đổi nhiều và được gọi là độ chua thuỷ phân. Ðộ chua thuỷ phân được ký
hiệu là H, đơn vị chức năng là lđl H + và Al3 + trong 100 g đất khô .
Trong dung dịch NaCH3COO bị thuỷ phân :
NaCH3COO + H2O ⇔ CH3COOH + NaOH
CH3COOH là axit yếu ít phân ly, NaOH thì phân ly trọn vẹn thành Na + và OH – thế cho nên
dung dịch có phản ứng kiềm yếu ( pH = 8,2 – 8,5 ). Ðây là điều kiện kèm theo để Na + đẩy hết H + và Al3 + trên
keo đất vào dung dịch theo sơ đồ sau :
[ K § ] HAl +
3 +
+ 4N aCH3COO ⇔ [ KÐ ] 4N a + + CH3COOH + Al ( CH3COO ) 3 ( 1 )
Al ( CH3COO ) 3 + 3H2 O ⇔ Al ( OH ) 3 ↓ + 3CH3 COOH
56
( 2 )
Từ phản ứng ( 1 ) và ( 2 ) ta thấy H + và Al3 + trong đất khi đẩy vào keo đất đã tạo nên
CH3COOH trong dịch lọc. Dùng dung dịch NaOH 0,1 N tiêu chuẩn chuẩn độ lượng CH 3COOH
trong dịch lọc thì ta xác lập được độ chua thuỷ phân của đất .
Như vậy độ chua thuỷ phân là độ chua lớn nhất vì nó gồm có cả ion H + ( độ chua hoạt
tính ), ion H + và Al3 + bám hờ ( độ chua trao đổi ) và những ion H + và Al3 + hút bám chặt trên mặt phẳng
keo đất .
Bảng 8 : Ðộ chua trao đổi và độ chua thuỷ phân của 1 số ít loại đất Nước Ta
Loại đất ( 0-15 cm )
pHKCl
Ðất nâu đỏ trên đá bazan ( Phủ Quỳ )
Ðất nâu đỏ trên đá vôi ( Tỉnh Ninh Bình )
Ðất phù sa sông Tỉnh Thái Bình ( Thành Phố Hải Dương )
Ðất phèn Hải Phòng Đất Cảng
Ðất trũng Nam Ðịnh
4,4
4,2
4,4
3,8
4,6
Ðộ chua trao đổi
Ðộ chua thuỷ phân
lđl / 100 g đất
0,51
2,61
3,50
0,65
0,30
6,3
10,4
8,0
4,3
4,8
Theo nguyên tắc thì độ chua thuỷ phân thường lớn hơn độ chua trao đổi nhưng cũng có
những trường hợp riêng biệt độ chua thuỷ phân bằng hoặc nhỏ hơn độ chua trao đổi. Những trường
hợp này hoàn toàn có thể lý giải như sau :
+ Một số loại đất như đất đỏ nhiệt đới gió mùa hoặc đất potzon khi tính năng với dung dịch
NaCH3COO thì anion CH3COO – hoàn toàn có thể trao đổi với anion OH – trên keo kaolinit tạo nên NaOH
trong dung dịch. Lượng NaOH này trung hoà bớt axit CH 3COOH trong dung dịch làm độ chua
thuỷ phân giảm .
+ Saritvili ( 1948 ) cho rằng 1 số ít đất đỏ có năng lực hấp phụ phân tử axit axêtic sinh ra
trong tác dung thuỷ phân nói trên và chính vì thế khi chuẩn độ ta thấy độ chua thuỷ phân bé hơn
độ chua trao đổi .
Người ta dùng độ chua thuỷ phân để tính dung tích hấp phụ cation ( CEC ) của đất :
CEC = S + H
Trong đó S là tổng những cation kiềm trao đổi và H là độ chua thuỷ phân

Hoặc tính độ no kiềm của đất theo công thức:

V ( % ) =
S × 100
S + H
Ðộ chua thuỷ phân được sử dụng để tính lượng vôi bón khi tái tạo đất chua ( cứ 1 lđl ion
H cần dùng 28 mg vôi bột CaO hoặc 50 mg bột đá vôi CaCO3 để trung hoà ) .
3.2 Các nguyên do gây chua cho đẩt
3.2.1 Yếu tố khí hậu :
Các đặc trưng của khí hậu như nhiệt độ, ẩm độ, đặc biệt quan trọng là lượng mưa tác động ảnh hưởng rất lớn
đến quy trình phong hoá đá, sự chuyển hoá và chuyển dời vật chất, đồng thời còn ảnh hưởng tác động đến
thực bì và hoạt động giải trí của sinh vật trong đất. Tất cả những quy trình này đều có quan hệ ngặt nghèo với
sự hình thành và biến hóa độ chua của đất. Nói chung nhiệt độ càng cao và lượng mưa càng lớn thì
càng có lợi cho công dụng phá huỷ đá và rửa trôi vật chất. Trong điều kiện kèm theo lượng mưa lớn hơn
lượng bốc hơi, một phần nước mưa sẽ vận động và di chuyển từ trên mặt đất xuống dưới sâu do tính năng của
trọng tải. Sự chuyển dời này kéo theo một loạt những chất dễ tan có trong đất, đặc biệt quan trọng là những ion kim
loại kiềm và kiềm thổ như Na +, K +, Mg2 +, Ca2 + làm cho đất hoá chua. Do nguyên do này mà
hầu hết đất vùng đồi núi Nước Ta cũng như ở những nước khác thuộc vùng nhiệt đới gió mùa nóng ẩm đều
bị chua ở những mức độ khác nhau .
+
57
3.2.2. Yếu tố sinh vật
Trong quy trình hoạt động giải trí, vi sinh vật, rễ cây cũng như những loài sinh vật khác trong đất
không ngừng giải phóng ra CO2, khí này hoà tan trong nước tạo thành axit H 2CO3. Tuy độ phân ly
của axit này không cao nhưng nó là cũng là một trong những nguồn sinh H + hầu hết trong đất .
Trong quy trình vi sinh vật phân giải chất hữu cơ ( đặc biệt quan trọng trong điều kiện kèm theo yếm khí ) sẽ sinh
ra nhiều axit hữu cơ làm đất bị hoá chua. Bởi vậy đất quanh năm ngập nước, đất lầy thụt và phần
lớn đất than bùn đều bị chua. Ðặc biệt nếu tàn tích sinh vật chứa nhiều lưu huỳnh ( S ) như xác những
cây sú, vẹt đước khi bị phân huỷ trong điều kiện kèm theo yếm khí, trải qua một quy trình đổi khác phức tạp
sẽ sinh ra H2S. Khi có điều kiện kèm theo oxy hoá thì H2S chuyển thành H2SO4 làm đất rất chua :
2H2 S + O2 → 2S + 2H2 O
2S + 3O2 + 2H2 O → 2H2 SO4 + 251 kCal
Các loại thực bì khác nhau cũng có tác động ảnh hưởng khác nhau đến tính chua của đất ( hầu hết
nhờ quy trình tích luỹ sinh học những sắt kẽm kim loại kiềm và kiềm thổ ). Trong thành phần tro của cây lá
kim chứa ít chất kiềm nên đất tăng trưởng dưới rừng cây lá kim thường chua hơn đất hình thành
dưới rừng cây lá rộng. Trong đất rừng rậm nếu có nhiều nấm hoạt động giải trí sẽ tạo thành nhiều axit
fulvic làm cho đất chua thêm .
3.2.3. Ảnh hưởng của con người tới quy trình hoá chua của đất
Trong quy trình sinh trưởng và tăng trưởng, thực vật màu xanh đã hút một lượng lớn những
chất kiềm trong đất như Na +, K +, Ca2 +, Mg2 + v.v. để hình thành khung hình. Ðối với thực vật tự nhiên
thì lượng những chất kiềm này sẽ được trả lại cho đất trong những dạng xác thực vật. Nhưng với đất
canh tác thì một lượng lớn những chất kiềm bị lấy đi không hoàn trả cho đất dưới dạng những mẫu sản phẩm
nông nghiệp. Ðây là một nguyên do làm giảm những chất kiềm trong đất canh tác và làm đất dần
bị hoá chua .
Do thành phần hoá học, một số ít phân bón khi bón vào đất sẽ từ từ làm cho đất hoá chua .
Khi bón những loại phân như ( NH4 ) 2SO4, NH4Cl, KCl vào đất những cation NH4 +, K + sẽ được keo đất
và cây cối hấp thụ để lại gốc SO 42 – và Cl -. Các gốc axit này sẽ tạo HCl và H 2SO4 làm cho đất bị
chua. Những phân hoàn toàn có thể làm đất bị hoá chua bằng chính sách này được gọi chung là những phân chua
sinh lý. Một số loại phân như supe lân trong thành phần thường chứa một lượng nhất định axit dư
nên khi bón nhiều vào đất cũng hoàn toàn có thể làm cho đất chua thêm. Tuy vậy nguyên do từ phân bón
chưa đáng quan ngại lắm vì trong thực tiễn lượng phân hoá học mà ta bón vào đất chưa nhiều .
Ðối với những vùng đất có thành phần cơ giới nhẹ thì yếu tố tưới nước dư thừa cũng là một
trong những nguyên do làm đất bị rửa trôi những sắt kẽm kim loại kiềm và kiềm thổ và từ từ hoá chua .
Ngoài ra, do đặc thù của quy trình hình thành ddaasrt nhiệt đới gió mùa trong đất tích góp nhiều
hợp chất của sắt, nhôm, mangan. Các hợp chất này, đặc biệt quan trọng là nhôm cũng có tính năng gây chua
cho đất vì khi thủy phân muối của chúng, trong đất sẽ Open H + :
AlCl3 + 3H2 O  Al ( OH ) 3 + 3HC l
Nhóm đất Feralit ở miền Bắc Nước Ta có lượng nhôm trao đổi chiếm 80-90 %. Theo chiều
sâu của phẫu diện đất, lượng Al3 + tăng dần .
Tóm lại có rất nhiều nguyên do làm cho trong đất bị hoá chua. Ðiều cần chăm sóc là diện
tích đất chua ở nước ta rất lớn, đó là những loại đất đỏ vàng vùng đồi núi, một phần đất phù sa hệ
thống sông Hồng, phù sa sông Mã, sông Chu, sông Lam, sông Cửu Long và phù sa sông khác ; những
vùng đất bạc mầu ở Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Tây Ninh ; những vùng đất phèn
ở Hải Phòng Đất Cảng, Tỉnh Thái Bình, Ðồng Tháp … ; những vùng đất trũng Tỉnh Nam Định, Hà Nam và những nơi khác .
Riêng vùng đất phèn có độ chua rất lớn, khi đất khô pH hoàn toàn có thể xuống tới 2 .
3.3 Ảnh hưởng của độ chua đến đặc tính lí, hóa sinh học của đất
+ Dạng sống sót và độ hữu hiệu của những nguyên tố Ca, Mg, P, cũng như những nguyên tố vi lượng
như Fe, Mn, Cu, Mo, B … có quan hệ ngặt nghèo với độ pH của đất .
+ Phản ứng của đất cũng có ảnh hưởng tác động trực tiếp đến hệ vi sinh vật và sự hoạt động giải trí của
chúng. Chính vì thế những phản ứng của đất có tương quan ngặt nghèo tới sự phân giải chất hữu cơ và sự
58
chuyển hoá những chất dinh dưỡng như đạm và lưu huỳnh trong đất. Các vi trùng và xạ khuẩn có
ích thích nghi nhất ở môi trường tự nhiên trung tính. Ví dụ như vi trùng cố định và thắt chặt đạm thích nghi ở pH 6,8 ;
Vi khuẩn nitrat hoá ở pH 6-8. Trong thiên nhiên và môi trường chua pH < 5 > 5,5 thì ion nhôm kết tủa dưới dạng Al ( OH ) 3 và mất năng lực đệm. Như vậy
nhôm chỉ có năng lực đệm khi pH của đất dưới 5,5 và chỉ đệm với bazơ ( đệm một chiều. ) .
Qua những nguyên do nói trên hoàn toàn có thể rút ra một nhận xét rằng : Tính đệm của đất phụ
thuộc đa phần vào hàm lượng mùn và thành phần cơ giới đất
Ðất giàu mùn > đất sét > đất thịt > đất cát
Thí nghiệm đơn thuần sau đây hoàn toàn có thể chứng minh và khẳng định thêm Tóm lại trên : Với 3 loại đất ( đất cát ,
đất sét và đất giàu mùn ) ; mỗi loại đất ta dùng 6 ống nghiệm, trong mỗi ống nghiệm chứa 5 g đất
bột. Ðổ lần lượt vào những ống nghiệm lượng vôi bột CaO tương ứng 5, 10, 15, 20, 25, 30 mg, thêm
25 ml nước cất, lắc đều trong 10 phút rồi xác lập pH và trình diễn hiệu quả trên đồ thị. Qua đồ thị
hoàn toàn có thể xác đinh rằng muốn đưa pH từ 5 lên 7 cho 1 ha thì phải dùng 9.000 kg vôi so với đất đen
giàu mùn, 4.500 kg vôi so với đất sét và chỉ 1.500 kg so với đất cát .
Tính đệm có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn. Nhờ có tính đệm mà pH của đất khá ổn
định, tạo điều kiện kèm theo tốt cho cây cối và vi sinh vật tăng trưởng. Ngoài ra khi tính lượng vôi bón cho
đất phải tính tới năng lực đệm của đất để có mức bón tương thích. Ðối với đất có thành phần cơ giới
nhẹ, nghèo mùn ta hoàn toàn có thể giảm bớt lượng vôi bón, so với đất giàu mùn, có thành phần cơ giới
nặng phải tăng lượng vôi bón lên 1,2 – 1,5 lần theo số lượng tính triết lý .
60
5. Tính oxy hóa khử của dung dịch đẩt
5.1 Khái niệm về phản ứng oxy hoá khử
Oxy hoá khử là quy trình diễn ra thông dụng trong đất, đặc biệt quan trọng là đất lúa nước. Quá trình này
giữ một vai trò quan trọng so với độ phì nhiêu đất. Oxy hoá là phối hợp với oxy hay mất hydro .
Trái lại khử oxy là mất oxy hay tích hợp với hyđro. Quá trình oxy hoá khử cũng tương quan đến sự
chuyển dời điện tử ( electron ) … Các chất oxy hoá ( ký hiệu là ox ) là những chất nhận điện tử. Quá
trình chất oxy hoá nhận điện tử gọi là quy trình khử. Các chất khử ( ký hiệu là Red ) là những chất
cho điện tử, quy trình chất khử cho điện tử là quy trình oxy hoá. Cả mạng lưới hệ thống oxy hoá khử ký hiệu
là Redox .
Trong một phản ứng cụ thể chất oxy hoá và chất khử tạo thành cặp oxy hoá khử và được
gọi là một mạng lưới hệ thống oxy hoá – khử trong đất .
Ví dụ :
Fe3 + + e ↔ Fe2 + hoặc Fe2 + – e ↔ Fe3 +
Trong đất có những chất oxy hoá là O2, NO3 -, Fe3 +, Mn4 +, Mn3 +, Cu2 + và vi sinh vật hiếu khí .
Những chất khử là H2, Fe2 +, Mn2 +, Cu + vi sinh vật yếm khí và những loại sản phẩm phân giải xác hữu cơ
trong điều kiện kèm theo yếm khí. Tất cả những phản ứng oxy hoá khử đều có sự tham gia của vi sinh vật .
Dù trong điều kiện kèm theo oxy hoá hay điều kiện kèm theo khử oxy, chất hữu cơ vẫn được phân huỷ chỉ
khác nhau về vận tốc phản ứng và loại sản phẩm phân giải :
Bảng 9 : Ảnh hưởng của trạng thái oxy hoá khử đến những dạng loại sản phẩm
phân giải xác hữu cơ
Thành phần chất hữu
Sản phẩm oxy hoá
Sản phẩm khử

( ox )
( Red )
C
CO2
CH4, CO
N
NO2 -, NO3 –
NH3, N2
S
SO42 –
H2S
P
PO43 –
PH3
Fe
Fe3 +
Fe2 +
Mn
Mn3 +, Mn4 +
Mn2 +
Cu
Cu2 +
Cu +
Cường độ oxy hoá khử được xác lập bằng điện thế oxy hoá khử, ký hiệu Eh, đơn vị chức năng là
milivon ( mV ), tính theo công thức :
Eh ( mV ) = Eo + 59 / lg ( ox ) / ( red )
Trong đó Eo là điện thế tiêu chuẩn, nghĩa là điện thế phát sinh ở những điện cực nằm trong
dung dịch có chất oxy hoá và chất khử oxy nồng độ 1N và là hằng số với mỗi hệ oxy hoá khử .
Ví dụ :
Fe3 + + e – _ ↔ Fe2 +
Eo = 770 mV
Mn4 + + 2 e – ↔ Mn2 +
Eo = 344 mV
Mn3 + + e – ↔ Mn2 +
Eo = 1510 mV
MnO4 – + 4H + + 3 e – ↔ MnO2 + 2H2 O
Eo = 1640 mV
Còn [ ox ] là nồng độ đương lượng của chất oxy hoá
[ Red ] là nồng độ đương lượng của chất khử
Ví dụ : trong đất đơn cử nào đó có [ Fe2 + ] = 0,1 N và [ Fe3 + ] = 0,001 N thì
61
Eh = 770 + 59 lg0, 001 / 0,1 = 625 mV
Hiện nay để xác lập Eh đất người ta thường dùng những máy đo ( Eh meter ) cho hiệu quả
nhanh và đúng chuẩn hơn việc xác lập nồng độ những chất oxy hoá, khử .
5.2 Yếu tố ảnh hưởng tác động đến quy trình oxy hoá khử
+ Trong đất hoàn toàn có thể chứa nhiều mạng lưới hệ thống oxy hoá khử có nồng độ khác nhau nhưng Eh của
đất sẽ tương tự với trị số Eh của mạng lưới hệ thống oxy hoá khử có nồng độ chất khử và chất oxy hoá
cao nhất .
+ Trong đất thoáng khí quy trình oxy hoá khử trong đất được quyết định hành động bởi nồng độ O2 tự
do trong không khí đất và O2 hoà tan trong dung dịch đất. Nồng độ oxy trong không khí đất và
trong dung dịch đất càng cao thì Eh càng cao .
+ Ðộ ẩm đất : đất khô có quy trình oxy hoá mạnh nên Eh cao, đất ẩm hoặc dư ẩm thì quá
trình khử mạnh nên Eh của đất thấp .
+ Cây trồng : Eh đất phụ thuộc vào và loại cây xanh, tỷ lệ cây. Eh xung quanh rễ cây cũng
khác nhau. Ví dụ : gần rễ cây lúa mỳ Eh giảm vì rễ cây lúa mỳ tiết ra chất khử, gần rễ cây lúa nước
Eh tăng do rễ lúa tiết ra oxy .
+ Eh của đất có sự tương quan ngặt nghèo với pH. Nếu trong dung dịch đất có nhiều ion H + sẽ
diễn ra quy trình :
2 H + + 2 e – = H2
Khi đổi khác 1 đơn vị chức năng pH thì Eh biến hóa từ 57-59 mV .
Klak đề xuất biểu lộ điện thế oxy hoá khử trong đất là rH2 theo công thức :
rH2 ( mV ) = Eh / 30 + 2 pH
+ Các giải pháp canh tác :
* Luân canh cây xanh cạn với cây cối nước làm cho Eh đổi khác rất mạnh .
* Ðiều tiết nhiệt độ đất làm cho Eh đất đổi khác .
* Cày sâu tích hợp với bón nhiều phân hữu cơ làm cho Eh giảm, xới xáo đất làm tăng tính
thông khí thì Eh tăng .
* Phơi ải đất lúa làm cho Eh tăng .
* Mật độ cây cối : rễ lúa nước tiết ra oxy làm Eh của đất vùng xung quanh rễ tăng. Vì
vậy lúa nước cấy càng dày thì tỷ lệ rễ càng cao, Eh càng tăng và hàm lượng những
chất khử càng giảm .
5.3 Ý nghĩa thực tiễn của phản ứng oxy hoá khử
+ Ðiện thế oxy hoá khử là chỉ tiêu nhìn nhận tính thông khí và tình hình phân phối dinh
dưỡng trong đất. Các chất dinh dưỡng như NH 4 +, NO3 -, PO43 -, SO42 – … được hình thành do tác
động của hệ vi sinh vật đất trong những điều kiện kèm theo đơn cử về pH, hoặc Eh nào đấy .
Ví dụ : khi pH = 7, Eh khoảng chừng 400 mV thì NO3 – bị khử mạnh thành NO2 cây không dùng
được .
+ Các loại đất khác nhau có Eh khác nhau, trong một phẫu diện Eh của những tầng khác nhau
và thường giảm theo chiều sâu. Eh tương thích với sản xuất nông nghiệp dịch chuyển trong khoanh vùng phạm vi
200 – 700 mV ( đất lúa nước từ 200 – 300 mV ). Eh quá cao chứng tỏ quy trình oxy hoá trong đất xảy
ra mạnh. Mùn tiêu tốn nhanh và 1 số ít chất dinh dưỡng hoàn toàn có thể bị cố định và thắt chặt lại. Ngược lại nếu Eh
quá thấp nghĩa là quy trình khử diễn ra mạnh, sinh ra 1 số ít chất độc như H2S, CH4 … .
+ Khi biến hóa Eh sẽ dẫn tới sự biến hóa một loạt trạng thái dinh dưỡng trong đất. Thí dụ :
khi đổ ải, đất chuyển từ trạng thái oxy hoá sang trạng thái khử, Eh giảm mạnh. Lúc đó Fe 3 + trong
những hợp chất bị khử thành Fe2 + ( như Fe ( OH ) 2 và FeHPO4 ) làm đất giảm tính chua trong thời hạn
khoảng chừng 1 tháng, hàm lượng lân dễ tiêu tăng lên, hàm lượng NH 4 + cũng tăng ( do chất hữu cơ phân
giải trong điều kiện kèm theo yếm khí tạo ra NH 4 + ) … đây là một quy trình có lợi vì phân phối nhiều dinh
dưỡng cho cây .
62
Xem thêm : Top 7 ứng dụng tải video trên Youtube cho điện thoại thông minh Android

Xem thêm: ‎FluentWorlds: Học Tiếng Anh

Video liên quan

0 comments on “Đất có phản ứng kiềm khi trong dung dịch đất có nồng độ

Trả lời

[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động
[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động

Social