Sunday, 27 November, 2022

Vietnam's Got Talent - vietnamgottalent.vn

Chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình – Thế giới điện cơ


chat ran ket tinh 3

Chất rắn kết tinh

1. Cấu trúc tinh thể

Quan sát những hạt muối ăn ( NaCl ) qua kính hiển vi ( Hình 34.1 a ), viên đá thạch anh ( Hình 34.1 b ), …, ta thấy chúng đều được cấu trúc từ nhiều hạt nhỏ có dạng khối lập phương chồng khít lên nhau. Cấu trúc có hình dạng đối xứng xác lập này gọi là cấu trúc tinh thể. Tinh thể của mỗi chất rắn có hình dạng riêng : tinh thể thạch anh ( SIO2 ) có dạng khối lăng trụ sáu mặt, hai đầu là hai khối chóp ; tinh hể canxit ( canxi cacbônat ) có dạng khối trụ xiên ; … Kích thước tinh thể hoàn toàn có thể lớn hay nhỏ phụ thuộc vào điều kiện kèm theo hình thành nó .
chat ran ket tinh 1

Từ đầu thế kỉ XX, nhờ sử dụng tia Rơnghen (hay tia X) người ta đã nghiên cứu được cấu trúc tinh thể.

Tinh thể được cấu trúc từ những vi hạt ( nguyên tử, phân tử, ion ) link ngặt nghèo với nhau và sắp xếp theo một trật tự tuần hoàn trong khoảng trống. Mỗi vi hạt luôn xê dịch nhiệt quanh vị trí cân đối của nó .

Tính tuần hoàn trong khoảng trống của tinh thể được màn biểu diễn bằng mạng tinh thể .

* Ví dụ : Mạng tinh thể muối ăn ( Hình 34.2 ) có dạng hình lập phương gồm những iôn Cl – và Na +, trong đó khoảng cách giữa hai ion Cl – hoặc hai iôn Na + bằng a = 0,563 nm ( 1 nm = 10-9 m ). Mạng tinh thể kim cương ( Hình 34.3 ) và mạng tinh thể than chì ( Hình 34.4 ) chỉ gồm những nguyên tử cacbon C .

* Ví dụ : Xét dạng hình học của hạt muối ta thấy chúng có dạng hình học xác lập ( vì có cấu trúc tinh thể ) .

Chất rắn có cấu trúc tinh thể gọi là chất rắn kết tinh .

Kích thước tinh thể của một chất tuỳ thuộc quy trình hình thành tinh thể diễn biến nhanh hay chậm ( vận tốc kết tinh càng nhỏ, tinh thể có kích cỡ càng lớn ) .
chat ran ket tinh 3

 2.Các đặc tính của chất rắn kết tinh

a ) Các chất rắn kết tinh được cấu trúc từ cùng một loại hạt, nhưng cấu trúc tinh thể không giống nhau thì những đặc thù vật lí của chúng cũng rất khác nhau .

b ) Mỗi chất rắn kết tinh ứng với mỗi cấu trúc tinh thể có một nhiệt độ nóng chảy xác lập không đổi ở mỗi áp suất cho trước .

Ví dụ : ở áp suất khí quyển, nước đá nóng chảy ở 0 o C, thiếc nóng chảy ở 232 oC, sắt nóng chảy ở 1520 o C, …

c ) Vật rắn đơn tinh thể là vật được cấu trúc từ một tinh thể hoặc nhiều tinh thể nhỏ link theo một trật tự xác lập. Hạt muối, miếng thạch anh, viên kim cương, … là vật rắn đơn tinh thể .

Vật rắn đa tinh thể là vật được cấu trúc từ nhiều tinh thể nhỏ link hỗn độn. Hầu hết những sắt kẽm kim loại ( sắt, nhôm, đồng, … ) là vật rắn đa tinh thể .

Các vật rắn đơn tinh thể có tính dị hướng, tức là các tính chất vật lí của chúng (độ bền, độ nở dài, độ dẫn nhiệt,…) thay đổi theo các hướng khác nhau. Còn các vật rắn đa tinh thể có tính đẳng hướng, tức là các tính chất vật lí của chúng theo mọi hướng đều giống nhau.

d ) Trong tinh thể thực thường có những khuyết tật ( tức là những sai hỏng so với cấu trúc lí tưởng ) nên đặc thù của những vật rắn tinh thể bị đổi khác rất nhiều

* Ví dụ : Độ bền của sắt kẽm kim loại giảm hàng nghìn lần khi mạng tinh thể có những sai hỏng. Độ dẫn diện của gecmani ( Ge ) hoặc silic ( Si ) biến hóa hàng nghìn lần khi cho thêm khoảng chừng 0,1 % tạp chất vào mạng tinh thể của chúng .

3. Ứng dụng của chất rắn kết tinh

Kim cương rất rắn nên được dùng làm mũi khoan địa chất, dao cắt kính, … Các đơn tinh thể silic ( Si ) và gemani ( Ge ) được dùng làm những linh phụ kiện bán dẫn ( điôt, transito ), những mạch vi điện tử, những bộ nhớ của máy tính ,. .. Kim cương tự nhiên làm đồ trang sức đẹp, kim cương tự tạo thường được dùng làm mũi khoan, dao cát kính .

Các sắt kẽm kim loại và kim loại tổng hợp được dùng thông dụng trong những ngành công nghệ tiên tiến khác nhau như luyện kim và chế tạo máy, trong kĩ thuật thiết kế xây dựng, cầu đường giao thông, đóng tàu, sản xuất đồ gia dụng, …

Chất rắn vô định hình

Chất rắn vô định hình là những chất không có cấu trúc tinh thể và do đó không có dạng hình học xác lập .

Ví dụ : thuỷ tinh, nhựa dường, những chất dẻo, …. là những vật rắn vô định hình .

Các chất rắn vô định hình có tính đẳng hướng và không có nhiệt độ nóng chảy ( hoặc đông đặc ) xác lập. Khi bị nung nóng, chúng mềm dần và chuyển sang thể lỏng .

Một số vật rắn như lưu huỳnh ( S ), thạch anh, đường ( Hình 34.5 ), … hoàn toàn có thể vừa là tinh thể, vừa là vô định hình. Ví dụ : khi đổ lưu huỳnh tinh thể đang nóng chảy ( ở 350 oC ) vào nước lạnh thì do bị nguội nhanh nên lưu huỳnh không đông đặc ở dạng tinh thể mà chuyển thành lưu huỳnh dẻo vô định hình .

* Các vật rắn vô định hình được dùng phổ cập trong nhiều ngành công nghệ tiên tiến khác nhau. Thuỷ tinh dùng làm những dụng cụ quang học ( gương, lăng kính, thấu kính …. ), những mẫu sản phẩm thuỷ tinh mĩ nghệ và gia dụng, … Hiện nay, nhiều vật rắn vô định hình có cấu trúc từ những chất polimehay cao phân tử ( ví dụ : những loại nhựa, thuỷ tinh hữu cơ, cao su đặc, … ), do có nhiều đặc tính rất quý ( dễ tạo hình, không bị gỉ hoặc bị án mòn, giá tiền rẻ, … ), nên chúng đã được dùng sửa chữa thay thế một số lượng lớn những sắt kẽm kim loại ( nhôm, sắt …. ) để làm những đồ gia dụng, tấm lợp nhà, ống dẫn nước, thùng chứa, những chi tiết cụ thể máy, xuồng cứu hộ cứu nạn, nhà mái vòm, …

Trên đây là những kiến thức liên quan đến chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình do thegioidienco.vn đã tổng hợp và chia sẻ đến các bạn. Hy vọng rằng những thông tin trên đây sẽ cung cấp cho các bạn những kiến thức cần thiết nhé!

Click to rate this post !

[Total:

0

Average: 0]

0 comments on “Chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình – Thế giới điện cơ

Trả lời

[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động
[Review] 72 tư thế quan hệ tình dục phê không tưởng có hình ảnh sống động

Social